Thử nghiệm Classmate PC

Classmate PC là một máy laptop gía rẻ dành cho các trẻ em thiếu thốn điều kiện ở những vùng có sự đấu tranh khốc liệt giữa “food and education” như ở Nam Phi, Brazil, các nước nghèo ở Châu Á … Đây là dự án của Intel để cạnh tranh với OLPC. Tôi chưa có điều kiện test thử máy XO của OLPC nhưng sau một đêm vọc Classmate PC thì cũng có một số nhận xét:

 

 

Về hardware:

 

• Được điều khiển bởi con Celeron M 900MHz, 256MB DD2RAM Classmate chạy nói chung là tốt so với kích thước của nó. Tuy nhiên với các ứng dụng có đồ hoạ thì khá chậm (nhất là khi input bằng keyboard).
• Graphic chip Intel GM915 cắt xén hết 8MB từ RAM chạy không tốt lắm, flush buffer chậm.
• Monitor 800×480 7inch LCD quá nhỏ so với một máy laptop, nhìn hơi khó khăn.
• Keyboard gần như đầy đủ y chang một keyboard laptop bình thường, nhưng kích thước nhỏ hơn nhiều nên các phím dính sát nhau và rất nhỏ. Nhìn chung là keyboard rất bất tiện cho người lớn.
• Speaker 2 channel built-in nghe như loa điện thoại di động.
• 2GB storage sử dụng bộ nhớ Flash thay cho HDD thông thường, hoạt động nhanh.
• Ethernet 10/100MB hoạt động tốt.
• Wireless 802.11b/g của RealTek không chạy được trên Linux
• Pin Li-ion 6cell có thời gian sử dụng lên đến bốn giờ.
• Touchpad không smooth lắm, làm tôi liên tưởng đến touchpad của laptop Dell.
• Ngoài ra còn có thêm micro.
• Nặng 1.4Kg, mẫu mã khá bắt mắt (xem hình), có lớp áo giáp gia cố chống sock, chống thấm dày cui (chưa test )

Về software:

 

• Khởi động khá chậm trên Windows XPE (có sẵn trong máy)
• Chạy tốt trên Ubuntu, XUbuntu, Knoppix, Slax (có XWindows, OpenOffice.Org), khởi động khá chậm

Nhìn chung, Intel phải cải tiến rất nhiều thì Classmate PC mới có thể phù hợp được với trẻ em. So với thiết kế của XO thì Classmate thua rất nhiều, giá lại cao hơn gấp đôi (XO: $100, Classmate: >$200)! Dù sao, Classmate là một công cụ rất tốt để rèn luyện … lòng kiên nhẫn cho trẻ em

 

Buổi tối bắn OpenArena với mấy anh em trong công ty hai màn thì bắt tay vào ngồi chơi với “bạn học”. 2:10am một người thử boot bằng một mini-distro trên USB, Classmate gặp vấn đề gì đó với distro này nên bị kernel panic. Điều bất ngờ là không thể tắt máy hoặc reboot được, ngay cả sử dụng nút Power. Sau một hồi loay hoay, mọi người quyết định mổ con Classmate, tháo pin để … tắt máy.

 

Mọi thứ trên Classmate vẫn hoạt động tốt cho đến 11:00am khi tôi đang thử cài trình manage network để test wireless thì nó ì ra, chạy cực kì chậm. Có thể dung lượng Storage đã bị ngốn hết, tôi liền mở một cái shell, chạy 1 phát “du” xem thử dung lượng thực sự lên đến bao nhiêu thì tình hình trở nên nghiêm trọng, nó ì ạch được một lát rồi lăn đùng ra! Cũng may là tôi đã automate hầu hết quy trình cài đặt, cấu hình nên việc reinstall cũng không mất nhiều thời gian lắm.

Update: Đến bây giờ thì tôi biết nguyên nhân gây ra hiện tượng ì ạch trên Classmate PC không phải do hết pin, hết dung lượng storage mà là do conflict driver wireless dòng RT2000.

Đông Thao

Google bảo vệ thông tin khách hàng

Công cụ tìm kiếm trên Web thông dụng nhất hiện nay, Google, đang có sự thay đổi trong chính sách lưu trữ thông tin tìm kiếm của khách hàng. Hiện nay, các thông tin của khách hàng như từ khóa tìm kiếm, địa chỉ IP, cookies đều được lưu trữ không có mã hóa trên file log của các máy chủ Google, việc mã hóa chỉ được Google áp dụng cho các nội dung tìm kiếm. Với chính sách mới đang được tiến hành và dự định sẽ hoàn thành vào cuối năm nay, Google sẽ ẩn đi 8 bit cuối của địa chỉ IP và của dữ liệu cookie sau một khoảng thời gian lưu trữ khoảng từ 18 đến 24 tháng, trừ phi có yêu cầu hợp pháp về việc duy trì dữ liệu khách hàng lâu hơn. Đây là một biện pháp mà công ty sử dụng để bảo vệ thông tin riêng tư của khách hàng

“Logs anonymization does not guarantee that the government will not be able to
identify a specific computer or user, but it does add another layer of privacy
protection to our users’ data,” the company said.

Tuy nhiên, Marc Rotenberg, giám đốc điều hành của Electronic Privacy Information Center cho rằng như vậy là chưa đủ

“I don’t think the Google proposal is adequate. This period is too long and it’s
not in fact data destruction, it’s more data de-identification, and that hould
be happening in 18 to 24 hours, not months, I’m not persuaded that this isn’t
still a ticking time bomb for Google’s search engine.”

Richard M. Smith, nhà tư vấn bảo mật của Boston Software Forensics thì phát biểu rằng hành động lưu trữ thông tin khách hàng của Google là hoạt động tình báo lớn nhất thế giới!

“Google should not be in the spy business,” he said. “By logging IP addresses
and search strings they are running the largest intelligence operation in the
world.”

Có người thì muốn Google phải ẩn đi toàn bộ IP chứ không phải chỉ có một byte cuối như vậy. Nhìn chung, chính sách này chưa thỏa mãn yêu cầu của cộng đồng Internet về sự bảo mật thông tin cá nhân của mình.

 

Biện pháp bảo vệ thông tin mà Google đang tiến hành không phải là mới, mà đã được AOL áp dụng trước đó

AOL saves personally-identifiable search data for up to 30 days in a way that’s
visible to the user and uses an encryption hashing technique to obscure it
thereafter, said AOL spokesman Andrew Weinstein. “We do not keep any IP
addresses in our search database, and we de-identify any associated account
information through an encryption algorithm,” he said. “We have also made a
business decision not to keep any unique identifiers (i.e. the hashed user ID)
for longer than 13 months. …”That said, it still might contain information of
a personal nature, as the data released last year clearly did.”

AOL đã rút ra bài học xương máu từ cuối tháng Tám vừa rồi, khi công bố trên Internet thông tin search history của hơn 650, 000 khách hàng. Hành động đó đã vấp phải luồng dư luận chỉ trích của cộng đồng Internet, mang đến nhiều tai tiếng cho công ty này mặc dù họ đã có lời xin lỗi chính thức.

 

Google cũng giải thích về việc không thỏa mãn được mọi yêu cầu của khách hàng

Google said it can’t anonymize the entire IP address, delete it altogether or
anonymize any of it sooner than 18 months because it needs the data to analyze
usage patterns and diagnose system problems. For example, Google uses the
information for fraud detection and prevention and to combat denial of service
attacks that can temporarily cripple or shut down servers. “Knowing what country
a user is coming from helps us figure out whether or not we are delivering the
right search,” said Nicole Wong, deputy general counsel for Google.

Trong hoàn cảnh “trên đe dưới búa”, Google cho biết khoảng thời gian 18 đến 24 tháng cũng là khoảng mà luật pháp ở châu Âu yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ thông tin phải duy trì dữ liệu khách hàng. Và Google sẽ chấp nhận trái luật nếu có chính quyền của quốc gia nào đó yêu cầu thời gian duy trì dữ liệu dài hơn.

 

Sau khi Google công khai chính sách lưu trữ thông tin khách hàng, Yahoo và Microsoft vẫn từ chối hé lộ chính sách của mình.

 

Đông Thao

 

Bài viết bình luận đã cũ (post lần đầu trên vnhacker ngày 15/3/2007) nhưng ghi lại đây với mục đích collect lại những bài đã viết.

Quản trị viên Linux ở đâu?

IT Wire có một bài viết về tầm quan trọng của việc đào tạo các quản trị hệ thống Linux trong cuộc mở rộng tầm ảnh hưởng của GNU/Linux. Tác giả cho rằng trở ngại lớn nhất cho các quản trị viên Linux so với Windows là ở chỗ việc tương tác quản lí các dịch vụ không có giao diện người dùng như Windows mà phải soạn thảo các file cấu hình. Đây là một công việc không phải dành cho những nhà quản trị chỉ được đào tạo cơ bản.
Vai trò của nhân lực trong cuộc cách mạng Linux được giải thích

 

The extent to which trained and well-equipped GNU/Linux admins exist will have a
big impact on the take-up of the operating system at the desktop level – any
company which has a good admin looking after the big boxes, will, no doubt, be
more inclined to dip their toe in the GNU/Linux desktop waters. Others will take
the low road.

Và được nhấn mạnh

 

Given that many people are hoping and predicting that 2007 or 2008 will be the
year of the Linux desktop – I’m not among that number – companies which are
trying to make this a reality will also have to look at churning out
administrators for all those boxes. Else, any efforts to spread the good oil
will fail – and miserably too.

Tuy nhiên có một số điểm trong bài báo cần phải được thảo luận thêm. Chẳng hạn tác giả đề cao sức mạnh của Linux so với Windows ở các ngôn ngữ kịch bản – scripting languages:

 

Further, GNU/Linux offers the administrator a much more powerful environment via a number of scripting languages; Windows has very poor support for this aspect of system administration.

Câu này cho tôi cảm giác tác giả không nghiên cứu nhiều về hệ thống Windows, mặc dù hiểu rõ sức mạnh của Linux. Về khía cạnh scripting languages trên Windows thì cũng phải nói là phong phú và nếu biết cách sử dụng sẽ rất hiệu quả trong công tác quản trị chứ không phải là “very poor”.

 

Hoặc tác giả cho rằng tình hình sử dụng nhân lực quản trị hệ thống Linux hiện nay là các công ty muốn thuê những người trẻ, ít kinh nghiệm để trả lương thấp, mặc dù khối lượng công việc rất lớn. Không biết tình hình chung ở Việt Nam như thế nào, nhưng tôi nghĩ không một công ty nào dám giao cả một hệ thống lớn cho một nhà quản trị non tay, đánh cược hạ tầng thông tin của toàn công ty với một chi phí thấp!

 

Đông Thao

 

Bài viết bình luận đã cũ (post lần đầu trên vnhacker ngày 13/3/2007) nhưng ghi lại đây với mục đích collect lại những bài đã viết.

Bản chất của phần mềm

Bạn sẽ trả lời như thế nào nếu được hỏi “Tại sao lại bỏ ra 399$ để mua một đĩa Windows Vista Ultimate?”
Sau đây là các câu trả lời thường gặp:

 

1. Đây là chi phí để xây dựng nên bản Windows Vista này. Trả 399$ cho công sức bỏ ra để xây dựng một hệ điều hành tôi thấy còn chưa xứng nữa là! Cả mấy ngàn lập trình viên vắt óc gõ cả triệu dòng code chứ đùa sao.

2. Nó mắc là vì nó nhiều tính năng ưu việt quá, giao diện lại cực đẹp nữa.

3. Đây làchi phí đểMicrosoft hỗ trợ cho tôi trong quá trình sử dụng. Anh tưởng để vận hành tốt một hệ điều hành phức tạp như thế này là đơn giản à?

Có thật giá trị của một phần mềm là như thế không?

 

Để bắt đầu, ta hãy xem một chiếc xe SH được bán trên thị trường. Chẳng có gì đặc biệt, tôi chọn SH vì tôi thích nó . Chiếc SH bản thân nó có một giá trị nội tại vì, lẽ đương nhiên, để sản xuất ra nó cần phải có chi phí. Cho dù bạn có được toàn bộ hồ sơ kỹ thuật, thiết kế lẫn quy trình lắp ráp nên một chiếc SH, bạn cũng cần các nguyên vật liệu, thiết bị để tạo ra nó. Và cái đó không ai cho không. Ở đây, ta thấy rõ ràng chi phí cho việc sản xuất ra chiếc xe tách biệt hoàn toàn với chi phí để thiết kế nên chiếc xe đó. Một chiếc SH ba nghìn đô (ở Mỹ chứ không phải qua tới Việt Nam đánh thuế lên tới bảy ngàn đô) thì tôi tin chắc rằng nếu bạn mua thiết bị thô về tự mình tạo ra chiếc xe cũng ngót nghét nhiêu đó tiền, chưa tính đến công sức nghiên cứu tài liệu kỹ thuật, công sức lắp ráp … Còn chi phí để một nhà nghiên cứu sáng tạo ra kiểu dáng xe, tính toán các chi tiết khí động học, tìm ra những cải tiến tinh vi nhất cho một chiếc xe hoàn hảo là bao nhiêu? Bạn không và không cần biết đến. Tiền bạn bỏ ra mua là mua việc sản xuất ra chiếc xe, kèm theo đó là chế độ bảo hành.

 

Với phần mềm thì sao? Việc sản xuất ra nó hầu như chẳng tốn chi phí bao nhiêu cả! Để ra được một đĩa Windows ta cần gì? Mua một cái đĩa DVD trắng, bỏ vào ổ đĩa DVD Rewrite có sẵn ở nhà, click chuột. Chấm hết. Vậy thì ở đâu ra cái giá gần bốn trăm đô? Một khi bạn đã viết xong một phần mềm, bạn có thể nhân bản nó đến vô tận, hầu như chẳng tốn công sức bao nhiêu và gần như tuyệt đối chính xác (giống y chang nhau!). OK, vậy thì đó là chi phí “chất xám” để suy nghĩ ý tưởng, thiết kế, viết mã cho ra bản Windows đó phải không? Nếu như bạn nghĩ thì giá thành một chiếc SH sẽ lên tới cả triệu đô không chừng!

 

Vậy thì do các đặc tính ưu việt của Windows Vista nên nó phải có giá tương xứng! Không cần phải so sánh Windows Vista với các hệ điều hành khác để xem nó ưu việt hơn thế nào vì chắc chắn sẽ còn nhiều tranh cãi nữa. Thử so sánh hai chiếc xe với nhau. Một chiếc xe có dáng đẹp hơn thì mắc hơn? Hay một chiếc xe có tốc độ tối đa 120km/h sẽ mắc hơn chiếc xe chỉ có thể chạy tới 60km/h? Không. Cái quyết định là các nguyên vật liệu để tạo nên chiếc xe đó. So sánh một cái điện thoại di động Vertu cả trăm triệu với một chiếc O2 mười mấy triệu, cái nào có tính năng ưu việt hơn?

 

Bản thân phần mềm không hề có giá trị nội tại.

 

Một phần mềm và một chiếc xe, cả hai đều phải tốn chi phí để nghiên cứu và phát triển (R&D). Nhưng một khi quá trình R&D kết thúc, một chiếc xe thật sự vẫn cần phải có quá trình sản xuất (manufacture), không thể nào copy một chiếc xe ra một chiếc khác được. Trong khi đó phần mềm thì chỉ cần nhân bản! Vì vậy, phần mềm không hề tốn chi phí nhân bản, mà chỉ tốn chi phí R&D. Mà một sản phẩm bán trên thị trường thì không bao giờ có bao gồm chi phí R&D trong đó. Vậy thì bán một đĩa Office 2003 với giá 6000 VND là quá đắt! Đấy, bản thân phần mềm chẳng hề có giá trị nội tại!

 

Uhm, vậy thì đó là chi phí mà Microsoft sẽ hỗ trợ sử dụng cho tôi đó! Vâng, Microsoft sẽ hỗ trợ cho bạn miễn phí trong vòng chín mươi ngày, kể từ khi bạn activate Windows Vista. Còn sau đó? Nếu bạn ở Anh quốc, một lần gửi mail nhờ hỗ trợ là 40 bảng cộng với 17.5% VAT. Như vậy hàng trăm đô này qui ra là tiền Microsoft tính cho công việc hỗ trợ trong vòng ba tháng, còn bản thân bản Windows chỉ đáng giá có 2$! Ơ, nhưng mà ông sếp của tôi đây, dùng Windows mấy năm rồi, có license hẳn hoi nhé, mà ông ta chưa hề biết số điện thoại support của Microsoft là gì thì hàng trăm đô của ông đi đâu? Tại sao không bán Windows Vista với giá 2$ hoặc cho download miễn phí về sử dụng, sau đó ai và khi nào cần thì sẽ trả tiền để được trợ giúp? Tại sao người sử dụng Windows lại vung tiền một cách vô ích như thế? Ừm, vấn đề là người sử dụng không nhận ra chỗ đó, vậy thì dại gì không moi tiền của họ?!

 

Trở về bản chất của phần mềm, đó là bản thân phần mềm không hề có giá trị nội tại, không thể dùng để bán. Bán một phần mềm có khác nào bán không khí? Bản chất của phần mềm là quá trình R&D, hãy để nó như là nó vốn có, như là bao nhiêu công trình nghiên cứu khoa học khác, được công bố rộng rãi, mở rộng cho bất cứ ai quan tâm cùng trao đổi, nghiên cứu và phát triển. Nếu tất cả các công trình khoa học đều được đóng kín, được thương mại hoá thì nền khoa học thế giới sẽ đi về đâu? Nhưng mà như vậy thì làm sao lập trình viên sống được? Họ cũng cần phải có chi phí cho quá trình R&D chứ! Ồ, việc này các nhà khoa học đã làm tốt bao đời nay rồi bạn ơi! Nhiều nhà nghiên cứu vẫn giàu có đó thôi. Các nhà khoa học kiếm sống như thế nào thì về bản chất các lập trình viên cũng làm như thế để sống. Còn nếu thực sự bạn chưa biết khi phần mềm quay về với bản chất của nó thì hái ra tiền ở chỗ nào, hẹn bạn ở bài viết khác.

 

Đây là một bài tôi viết đã khá lâu, lúc mới bắt đầu có cái nhìn sát hơn về phần mềm tự do và đọc xong cuốn “Tuning and Customizing a Linux System – Daniel L.Morrill”. Mặc dù bài viết còn phiến diện và tôi nhận được những phản hồi rất hay nhưng tôi cũng ghi lại đây để đánh dấu một mốc suy nghĩ của mình, mong nhận được nhiều góp ý hơn nữa.

 

Đông Thao

Vista, sự lựa chọn tốt nhất cho Desktop?

Tôi dành một buổi sáng đầu tuần đẹp trời đọc câu chuyện của một người muốn tìm sự khác biệt giữa Vista và Linux. Đọc xong rút ra được nhiều cái rất thú vị, và hiểu thêm về câu quảng cáo của Microsoft:

Seeing Windows Vista for the first time may leave you searching for words. Many people just say “Wow.”

Chắc là khi nhìn thấy lần thứ hai, thứ ba… sẽ có nhiều tiếng “Wow” hơn nữa! Một số điều làm tôi thấy thích thú trong bài viết của Vaughan-Nichols

• Windows Vista có cơ chế quản lí digital signature đối với các drivers rất chặt chẽ (xuất phát từ một thực tế là anh em nhà Hacker cứ đè Windows mà nện nên … thà cấm nhầm còn hơn bỏ sót), điều này lại vô hình chung đẩy Windows vào chỗ mà trước giờ Linux vẫn bị than phiền: thiếu drivers. Linux thiếu driver là do một số nhà sản xuất hardware thương mại không open, Vista thiếu driver là do Microsoft cố gắng giới hạn và quản lí các driver thương mại! Có chăng một ngày tất cả các driver đều mang chữ ký Microsoft? Có chăng một ngày tất cả nhà sản xuất hardware open driver để sản phẩm của họ được dùng nhiều nhất?
• Windows nói chung và Vista nói riêng là nhắm đến thị trường Desktop, đặc biệt là giải trí, cụ thể là Nghe và Nhìn. Thế hiệu ứng đồ hoạ trên Vista thì sao? Để cảm nhận được sự khác biệt của Vista, bạn phải có một VGA card RỜI với ít nhất 256MB memory! OK, vì Vista, tôi sẽ đi mua máy mới! Tôi phục vụ cho Vista chứ không phải Microsoft phục vụ cho tôi! Và bạn biết chăng chỉ có một nửa số máy PC hiện nay có thể đủ sức cho Vista trình diễn. Vậy thì Vista dùng để mọi người Nhìn được chăng? Về Nghe, thật đáng buồn khi Vista có built-in DRM(Digital Rights Management).
• IE7, vâng, lại là IE7. Giờ tôi biết thêm là nó không thể chạy được Citrix, điều này có nghĩa là Vista với IE7 built-in không thể có mặt ở những doanh nghiệp đang dùng Citrix như YARA, một khách hàng cũ của tôi lúc ở FPT. Và cài IE6 trên Windows Vista có khả thi? Với Linux, cài IEx dễ như trở bàn tay. Một điều tôi thấy thú vị nữa là tác giả cho rằng Firefox là trình duyệt tuyệt vời nhất mà ông từng sử dụng, và trình duyệt đầu tiên ông sử dụng là … telnet vào info.cern.ch năm 1992. Điều thú vị ở chỗ Tim Berners-Lee, cha đẻ của www tạo ra trang web đầu tiên là info.cern.ch năm 1991.

Đọc bài báo trên để biết sự khác biệt.
Đông Thao

Technoless

Entry này tôi không viết về kỹ thuật. Đây là entry đầu tiên sau hơn 3 tháng, kể từ entry cuối cùng trên blog này. Trong thời gian qua công việc cuốn tôi đi và tôi không viết gì trên trang blog này nữa, nhưng vẫn vào tham khảo các bài viết trong này vì có nhiều thứ tôi cần xem lại, đây là một trong những cái lợi và là chủ đích của tôi khi viết blog: lưu giữ kiến thức cho chính mình và cho mọi người. Hôm nay vào kiểm tra lại tôi thật bất ngờ khi thấy có 4 comment cho các bài viết của mình và số lượng pageview lên đến gần 2000. Đây là những điều ngoài mong đợi vì tôi CHƯA public trang blog này, hầu như chẳng có ai (mà tôi biết) ngoài tôi biết đến nó. Tôi chưa public vì nghĩ những điều mình viết còn ít ỏi quá, tôi dự định sẽ kêu gọi thêm một số người cùng viết với tôi rồi mới giới thiệu với người khác để làm nơi trao đổi rộng rãi. Những comment của những người bạn không quen đều có chung một điểm là tình cờ tìm thấy blog này (tôi tin 100% là nhờ đến Google) và rất hứng thú với những gì tôi đã viết. Điều này chứng tỏ những vấn đề tôi quan tâm cũng được nhiều người quan tâm, và suy nghĩ của tôi lúc trước là không đúng. Những comment bất ngờ (dù nhỏ bé) này đã mang đến cho tôi một niềm vui rất lớn, làm cả buổi sáng nay tôi cứ lâng lâng :”>. Cảm giác này giống như bạn nuôi một chú heo đất, quên bẵng nó đi, để rồi khi kẹt tiền đập ra thì thấy ai đó bỏ vào mấy lá vàng tự lúc nào không biết :p. Tôi sẽ cố gắng chia sẻ và kêu gọi nhiều người hơn cùng chia sẻ những kiến thức, suy nghĩ về “Kỹ thuật máy tính” để góp một phần nhỏ bé nào đó rút ngắn khoảng cách công nghệ của VIỆT NAM với thế giới.

Tôi chọn một theme mới cho blog vì các theme cũ phần hiển thị bài viết quá giới hạn, làm cho người đọc các bài viết kỹ thuật không thoải mái. Tôi cũng chỉnh sửa lại những bài viết trước đây vì tôi nghĩ chỉ viết cho mình mình đọc thì không cần quan trọng lắm về mặt trình bày (đúng ra là lười :p). Hy vọng bản thân tôi và những người đọc blog này sẽ thích.

Tôi muốn trích ra đây những comment bất ngờ đã mang lại niềm vui nho nhỏ cho riêng mình:

Đông Thao