Asianux Server 3.0 Review

  • Mục đích Tìm hiểu hệ điều hành Asianux Server 3.0
  • Dành cho Quản trị hệ thống
  • Mức độ Trung bình
Tiếp theo phiên bản Asianux 2.0 dành cho Desktop, bản Asianux 3.0 ra đời vào tháng 9 năm 2007 dành cho hệ thống máy chủ và nghe thông tin không chính thức thì Asianux sẽ tập trung vào thị trường máy chủ, không phát triển phiên bản cho Desktop nữa. Ngày 18/12 vừa rồi, tại Hà Nội, VietSoftware có buổi lễ ra mắt Asianux 3.0 và có vẻ như Asianux 3.0 sẽ được xem là một ứng cử viên để thay thế Windows Server 2003 đang được sử dụng trong các cơ quan doanh nghiệp ở Việt Nam. Mô hình chuẩn triển khai hạ tầng CNTT trong năm nay xem ra đã bắt đầu hiện rõ: máy chủ Asianux 3.0, máy con Ubuntu 7.10. Vấn đề lớn nhất của Asianux bây giờ là chưa có được một cộng đồng người sử dụng để hỗ trợ lẫn nhau. Tìm kiếm trên Google với từ khoá “Asianux”, các bạn sẽ thất vọng vì thấy hầu hết là các tin tức, còn không có một diễn đàn nào tiếng Anh (tiếng Nhật và tiếng Trung thì tôi chịu, không biết nó nói gì) hay một bài viết nào về kỹ thuật của Asianux, trừ bài review bản 2.0 trên blog này của tôi (xếp vị trí thứ 4).
Và cũng tiếp nối Asianux 2.0 Review, bài viết này trình bày một số trải nghiệm của tôi với phiên bản Asianux 3.0 dành cho server.

1. Cài đặt

Bộ đĩa cài đặt Asianux 3.0 gồm 3 CD, có thể tải về từ đây. Quá trình cài đặt cũng không có gì đặc biệt lắm, ngoài giao diện Anaconda đã được chỉnh sửa nhiều so với bản 2.0, nhìn đẹp hơn một chút. Vì muốn thử hết tất cả các tính năng, tôi chọn chế độ cài đặt đầy đủ. Một trục trặc nhỏ là tôi không cài được từ ổ đĩa CD ngoài, cắm vào máy qua cổng USB. Khởi động lên ok, nhưng khi bắt đầu tìm các gói phần mềm thì Asianux không nhận ra được ổ CD này. Một điểm khác biệt nho nhỏ nữa là trước khi cài đặt, Asianux hiện lên thông báo

Please read license agreement included in the software packages before installing this software

Và hỏi mình có Accept hay không. Không biết có người dùng nào đọc đến đây thì lật đật tắt máy, lấy đĩa CD ra, nhét vào một máy nào đó, tìm gói phần mềm, bung gói rpm ra, tìm cái file license, đọc cho hết, lặp lại cho hết hàng nghìn gói phần mềm trong 3 đĩa CD, sau đó mới thở phào, bắt đầu cài đặt lại và tự tin nhấp chuột vào Accept!

2. Xem vòng quanh

Sau khi cài đặt xong, chúng ta có được một giao diện desktop KDE khá đẹp, màu mè hơn so với phiên bản … desktop 2.0, nhưng có vẻ không gọn gàng bằng.

Asianux 3.0 desktop
Menu chính đơn giản hơn so với 2.0

Asianux 3.0 menu

Bảng điều khiển Control Panel

Asianux 3.0 control panel
Trong phiên bản 3.0, Asianux đã tích hợp các phần mềm công cụ dành cho người quản trị khá đầy đủ, thể hiện đúng chức năng của một hệ điều hành dành cho máy chủ. Về mặt này thì 3.0 hơn hẳn bản 2.0, với chức năng không rõ ràng.
Linux Management Console, giống với tool Manage trên Windows

Asianux 3.0 management console
Watchdog Firewall

Asianux 3.0 watchdog firewall
Chương trình quản lý process và xem hiệu suất của máy cũng còn mắc một lỗi buồn cười trên giao diện từ phiên bản 2.0 đến bây giờ. Các bạn có nhận ra không🙂.

Asianux 3.0 process control
Nhìn chung, với giao diện và các công cụ như vậy, nhà quản trị đã quen với Windows Server 2003 sẽ chuyển sang Asianux 3.0 khá dễ dàng.

3. Sử dụng

OK, đi dạo vòng vòng vậy cũng khá đủ rồi, giờ ta thử bắt tay vào sử dụng xem Asianux 3.0 làm việc thế nào.
Asianux 3.0 dùng kernel 2.6.18-8, khá cũ so với Ubuntu 7.10 là 2.6.22-14.
Dịch vụ đầu tiên tôi muốn thử là Secure Shell. Tôi cài gói openss-server vào hệ thống bằng yum
[root@localhost ~]# yum install openssh-server
Loading “installonlyn” plugin
Setting up Install Process
Setting up repositories
Reading repository metadata in from local files
Parsing package install arguments
Nothing to do
Vậy là openssh-server đã được cài sẵn trong hệ thống rồi. Tôi kiểm tra lại bằng RPM Manager thì quả đúng như vậy. Với chế độ cài đặt đầy đủ, Asianux Server 3.0 cài hầu như đầy đủ các dịch vụ, mỗi dịch vụ có sẵn nhiều gói phần mềm khác nhau. Với chương trình RPM Manager, ta có thể dễ dàng xem các gói đã được cài đặt trên hệ thống.

Asianux 3.0 rpm manager
Ở tab Other Tools, gõ vào “ftp” ta sẽ thấy các gói phần mềm trong hệ thống có liên quan đến ftp: vsftpd, tftp-server, …
Khảo sát trong chương trình này, ta có thể thấy nhiều gói phần mềm được cài sẵn cho một dịch vụ, như mail server có: sendmail, postfix, mailman, … Công việc còn lại chỉ là cấu hình và cài đặt lại nếu có chỉnh sửa gì thôi. Với những nhà quản trị hơi “lười” cài đặt phần mềm thì đây quả là rất tiện lợi.
OK, vậy là openssh-server đã được cài đặt sẵn, giờ chạy nó thôi
[root@localhost ~]# /usr/sbin/sshd
Could not load host key: /etc/ssh/ssh_host_rsa_keyCould not load host key: /etc/ssh/ssh_host_dsa_keyDisabling protocol version 2. Could not load host keysshd: no hostkeys available — exiting.
Ah, vấn đề này chỉ là chưa có các rsa key và dsa key của host để sshd sử dụng thôi. Tạo ra chúng rất dễ dàng bằng các lệnh sau
ssh-keygen -t rsa1 -f /etc/ssh/ssh_host_key -N “”
ssh-keygen -t dsa -f /etc/ssh/ssh_host_dsa_key -N “”
ssh-keygen -t rsa -f /etc/ssh/ssh_host_rsa_key -N “”
Xong, giờ thì sshd đã khởi động được ngon lành. Nhưng còn một vấn đề nho nhỏ là, như truyền thống của các distro dòng Red Hat, user mặc định khi cài đặt là user root, và cũng không hỏi người dùng có tạo tài khoản nào khác trong lúc cài đặt không nên thường thì rất nhiều nhà quản trị dùng luôn tài khoản root để đăng nhập vào hệ thống. Mà sshd mặc định lại không cho user root đăng nhập từ xa, nên để có thể quản trị hệ thống qua ssh, ta phải tạo thêm người dùng hoặc là cấu hình lại sshd để cho phép root đăng nhập, bằng cách sửa lại file /etc/ssh/sshd_config, tìm dòng PermitRootLogin, sửa no thành yes.
PermitRootLogin yes
Vậy là xong ngày đầu tiên làm việc trên Asianux Server 3.0. Nhìn tổng quan, đây là một hệ điều hành máy chủ khá tốt, đầy đủ chức năng và tiện lợi. Một thiếu sót của Asianux Server 3.0 so với Red Hat là chưa có các công cụ giao diện đồ hoạ để thiết lập các dịch vụ trên máy chủ như DNS, DHCP … Trong tương lai, nếu Asianux Server được chấp nhận thì những công cụ này chắc chắn sẽ được tích hợp vào thêm. Ngoài ra Asianux 3.0 còn có cơ chế bảo mật rất tốt (theo như quảng cáo) nhưng tôi chưa thử, để tranh thủ ngâm cứu vài bữa xem sao.
Đông Thao

About dongthao

The best things in life, they are free ... (Cry on my shoulder lyric)
This entry was posted in Linux, Test. Bookmark the permalink.

Có 35 phản hồi tại Asianux Server 3.0 Review

  1. fnf nói:

    Cá nhân thì mình hoàn toàn không muốn các bản Linux mới xuất hiện. Điểm mạnh của Linux là mã nguồn mở, vì thế ai cũng có thể cải thiện các chương trình có sẵn, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh.

    Nhưng quá nhiều phiên bản khác nhau (forks, không phải versions) của cùng một chương trình sẽ dẫn đến sự phân tán công sức lập trình đáng lẽ có thể được tập trung vào phát triển các chương trình mới, hoặc cải thiện các phiên bản Linux hiện tại. Thế giới có hàng trăm bản Linux khác nhau, không cần thêm bất kì bản Linux nào nữa.

    Như mình đã viết trên ddth, bản Linux nào cũng có thể được cấu hình theo bất kì bản Linux nào khác: chỉ cần cài các chương trình tương đương. Vậy thì điều gì làm cho AsiaLinux tốt hơn các Linux distro khác?. Giao diện đẹp (thay đổi được)? cấu hình qua giao diện đồ hoạ (cài thêm trên các bản Linux khác dễ dàng)? các chương trình cài sẵn dành cho máy chủ (vì sao bạn cần cài *tất cả*, ngay cả các thứ bạn không cần trên máy chủ, nơi số lượng chương trình đã cài cần phải giữ ở mức *nhỏ nhất* để tránh bị lợi dụng lỗ hổng bảo mật/bad default settings)…

    Đó chỉ là vài ví dụ, chưa kể việc một admin không cấu hình nổi máy chủ Web chỉ dùng file cấu hình text thì không nên làm admin. Ngay cả trong trường hợp đó: với mỗi giao diện khác nhau lại cần công sức để đào tạo lại. Vì sao một admin Windows không quản lý nổi máy chủ qua giao diện dòng lệnh (*ở Windows*) thì mình cũng hiểu được.

    Giao diện đồ hoạ cấu hình thường chậm và kém linh hoạt hơn giao diện văn bản.

    Bạn dùng Linux thì đã biết về package manager. Hiện giờ có 4 định dạng package chính: của Debian, của RedHat, của Gentoo và của Slackware. Việc viết một chương trình Linux và tạo các package cho các hệ thống đó tương đối đơn giản, nhưng vấn đề là mỗi distro dùng package manager lại có 1 repository với số lượng/phiên bản… của các chương trình khác nhau. Nhưng tại thời điểm này, 4 distros đó đi theo 4 hướng hoàn toàn khác nhau, vì thế điều đó là chấp nhận được.

    Có điều, tạo thêm 1 distro mới, với package manager mới (mình không rõ nó có không), giao diện mới, repository mới… là dumb ;s . Vì sao người ta không tập trung vào phát triển 4 bản Linux trên thì mình không hiểu được, có gì sai với Ubuntu server?.

  2. fnf nói:

    Uhm, không chỉ AsiaLinux mà rất nhiều bản Linux khác. Một trong số các phiên bản Linux của Việt Nam là HacaoLinux. Mình tôn trọng công sức lập trình của họ, nhưng không ai trả lời được khi mình hỏi trên forum Hacao ‘vì sao bạn phát triển HacaoLinux thay vì Việt hoá Ubuntu’?.

    Lưu ý là HacaoLinux có thể là phiên bản Linux đầu tiên nhiều người ở VN dùng. Vì thế nếu nó không tốt: nó cũng sẽ là phiên bản cuối cùng mọi người còn muốn thử. Trong trường hợp này, nó thậm chí có hại nhiều hơn có lợi.

  3. giunkieng nói:

    Quan điểm của tôi về vấn đề “distro” trong bài comment của bạn Fnf :
    Theo quy luật tất yếu , sự cạnh tranh “lành mạnh ? ” là sự phân bố quyền lực của “thị trường dịch vụ/hàng hoá “. Hệ điều hành khi được dùng để “thương mại dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật ” thì khi đó nó là 1 “hàng hoá”.
    Asianux ra đời để chiếm lĩnh thị trường châu Á cạnh tranh với Suse (Châu Âu) RedHat(Mỹ). Phân tích sâu hơn, Asianux ra đời phục vụ cho mục đích kinh tế/chính trị.(…).

    Sự biến thể của các distro đều xuất phát từ nhu cầu và hướng tới các mục đích khác nhau.Vì vậy bất kỳ distro nào cũng có những policies và vòng đời riêng của nó.(…)

    Nếu đứng trên góc nhìn kỹ thuật, tất cả các “xe máy” cơ chế “kernel core” vận hành tương đối giống nhau và xuất phát từ “Acedamic” mà ra.Nếu ở các góc nhìn khác: kinh tế/thị trường, chính trị,văn hoá bạn sẽ không còn “boăn khoăn” về việc tại sao có nhiều “distro xe máy ” như hiện nay mà ko tập trung tất cả công sức để tạo 1 tập đoàn “xe máy” nào đó.Sự tồn tại để vận động là khi “quyền lực” bị chia xẻ.(…)

    @Fnf:bài viết của bạn cho tôi thinking, thanks !
    @Thao: viết blog chuẩn đó😀

  4. dongthao nói:

    “Vì sao người ta không tập trung vào phát triển 4 bản Linux trên thì mình không hiểu được, có gì sai với Ubuntu server?”
    Vì sao người ta không nuôi gà ở nhà và tự luộc ăn, mà còn có quán “Gà đi bộ”, rồi lại quán cháo gà, gỏi gà, cẳng gà, rồi cả KFC, Lotteria …? Tất cả món gà đều có thể chế biến được từ gà nhà mà. Ngán cơm rồi, giờ thèm phở =p~

  5. htr3n nói:

    Hồi trước, ngay cả trong BKIT nhỏ bé cũng có một vài nhóm rủ nhau làm distro Linux rùi. Như thế để thấy có rất nhiều ý thích, sở thích, nhu cầu nên việc có nhiều distro cũng bình thường thôi. Một software phát triển cho bất kì distro nào, trên căn bản, vẫn dễ dàng port sang distro khác, nên cũng không gọi là phân tán sức lực cho lắm. Các distro chỉ khác nhau, theo mình nghĩ, chủ yếu là ước muốn tự thể hiện sự khác biệt và khẳng định sự khác biệt của nhóm phát triển distro, còn lõi của distro nào cũng đều là GNU/Linux cả. Chính vì mong muốn thể hiện sự khác biệt và tự khẳng định đó, khi bạn làm việc trên một distro mà bạn cảm thấy thích thú thì năng suất làm việc cao hơn, sự sáng tạo cao hơn, và do đó kết quả cũng tốt hơn nhiều (điều này mình nhận thấy thông qua cộng đồng Mac/Apple và Debian developer). Nhìn lại thế giới NUX, mình lại mong … có nhiều Windows distro😉

  6. fnf nói:

    Mình biết là mỗi bản Linux có mục đích riêng, nhưng câu hỏi này vẫn chưa được trả lời:

    Điều gì làm AsiaLinux/Hacao/100s phiên bản Linux khác… tốt hơn Ubuntu?. Và nếu có điều gì đó tốt hơn, vì sao không tích hợp nó vào Ubuntu?.

    Chắc chắn là mọi lập trình viên đều muốn có thêm người đóng góp công sức lập trình cho project của mình. Vậy phát triển 10 giao diện khác nhau cho 10 bản Linux khác nhau không phải là phân tán?.

    Mình cũng đã lưu ý ở trên là Slackware/Gentoo/Debian và RedHat là 4 bản Linux khác nhau khá rõ rệt, vì thế có ít lí do để tích hợp cả 4. Nhưng 100s Linux distros khác thì không như vậy: Hầu hết đều na ná nhau.

  7. fnf nói:

    @giunkieng: Nếu bạn viết một chương trình trên Linux, bạn có muốn phải bỏ thời gian để học cách tạo package cho 100 bản Linux khác nhau không?. Chỉ khi chương trình đó rất phổ biến thì mọi người khác mới sẵn sàng tạo package cho nhiều bản Linux khác nhau.

    Còn nữa: Closed-source software thì sao?.

    @dongthao: Đó là cạnh tranh, nhưng khác với cạnh tranh trên thị trường: Mọi người giấu bí quyết thành công. Với open-source, bí quyết thành công của 1 bản Linux sẽ được các bản Linux khác học hỏi và bổ sung ở phiên bản mới. Chưa kể là hầu hết các cải tiến đó đều hướng đến người dùng: giao diện dễ sử dụng -một cải tiến có thể được áp dụng cho hầu hết các distros.

    @htr3n: Điều đó đúng cho các hobby project, nhưng không đúng nếu bản Linux đó dành cho cả “châu Á” như AsiaLinux. Càng có nhiều bản Linux phổ biến khác nhau, càng có ít người muốn viết phần mềm để phải support *tất cả* các bản Linux đó.

  8. htr3n nói:

    IMO, AsianNux cũng không đến mức lệch qua ngoài các dòng Linux chính thống (kiểu như re-inventing the wheel). Một software support tốt cho dòng RH (hoặc bất kì dòng GNU nào) thì AsiaNux thừa hưởng được chứ. Do đó, khái niệm “viết một phần mềm support tất cả bản Linux”, mình thấy chưa rõ ràng lắm. Một software được lập trình trên nền GNU/Linux sử dụng các thư viện thông thường (ví dụ như ở hầu như các distro đều có thư viện dev/runtime C/C++ giống nhau) thì software đó có thể chạy trên hầu hết các distro.

    Chuyện AsiaNux mình thấy có vẻ nhuốm màu chính trị hơn là lí do kinh tế hoặc lí do gì đó khác. Vả lại, cũng có nhiều cái khó nói behind the scene. Ví dụ như: dòng Slackware phát triển bền vững, có một số developers thích sử dụng dòng đó, nhưng họ muốn đưa thêm nhiều cái mới mẻ vào đó. Song, vì nguyên tắc nào đấy của số đông các developer trong Slackware community, hoặc là vì sự bảo thủ của leader chẳng hạn, ý tưởng của họ không được chấp nhận (cái này có à nhen, ngay cả trong kernel cũng có á). Thế theo bạn, những developers đó nên làm gì: (1) im lặng theo đuổi dòng Slackware và chờ đợi…, (2) tập hợp nhau tạo một distro mới dervice từ Slackware, (3)….? Mình thấy theo kiểu nghĩ của tụi bên này thì hầu như chọn (2) nếu họ có khả năng và có đam mê, thậm chí họ còn lập công ty hoặc kêu gọi đầu tư hỗ trợ ý tưởng mới mẻ đó nữa (kiểu Ubuntu). Nếu họ có phát triển software gì thì ít nhất vẫn dùng được trên các dòng Slackware-based (và có khả năng port sang các nền GNU/Linux khác dễ dàng)

    Closed-source lại là câu chuyện khác, ở ngoài tầm với và triết lý của giới GNU/Linux. Phải chăng, bạn muốn nói rằng những closed-source ware mong muốn có ít distro vì sẽ đỡ mất công sức. Điều ấy hợp lý! Nhưng ví dụ closed-source lại tương phản với hình ảnh bạn muốn các developer không bị phân tán sự tập trung. Bởi vì khi anh closed-source thì anh đã tự thu nhỏ developer community lại trong phạm vi của anh rồi, có muốn tập trung thêm sự hỗ trợ từ những người khác cũng khó mà làm được.

    Just my 2-cent!

  9. Kiến Thợ nói:

    Có lẽ Kiến Thợ là người ba phải khi vừa ủng hộ tập trung phát triển một distro, cũng lại vừa ủng hộ có nhiều distro. Lý do thì mọi người đã phân tích từ đầu đến giờ rồi😀

    Nếu tập trung vào phát triển một distro thì sẽ nhanh đạt tới đích hơn. Vấn đề là chẳng ai biết cái đích đó là gì? Đơn giản là vì khi đạt được tối ưu ở một tiêu chí này, thì các tiêu chí khác khó mà tối ưu, và tốt với người này chưa chắc là tốt với người khác. Nên tuỳ vào nhu cầu mà người ta phải lựa chọn tiêu chí nào là quan trọng. Tranh luận về chuyện này chắc rồi sẽ dẫn đến tranh luận về thuyết tiến hoá🙂

    Xét trường hợp cụ thể về Há cảo Linux, mình nghĩ nếu hướng đến người sử dụng đại trà ở Việt Nam thì Việt hoá Ubuntu sẽ tốt hơn là Há cảo Linux hiện nay. Có điều so sánh với việc ngồi rung đùi, nghe nhạc, đưa ra mấy cái triết lý ba xu như Kiến Thợ ở đây, thì những gì các bác bên Há cảo đang làm là rất rất rất tốt rồi. Còn Asianux thì quả thật chưa có ấn tượng gì.

  10. dongthao nói:

    Ý kiến của Kiến Thợ cũng có lý. Có những thứ người ta cần phải thống nhất chung, nhưng rồi mỗi người cũng lại có khẩu vị riêng. Cũng giống như Fnf thì thích thống nhất chung, còn người khác lại thích làm riêng. Với thị trường phần mềm độc quyền thì vấn đề này giải quyết rất đơn giản. Nhưng với phần mềm tự do thì lại khác. Nếu ai từng đọc The Cathedral and the Bazzar rồi thì cũng hiểu được cái bản chất xây dựng Open source như xây dựng một cái chợ là như thế nào, chứ không phải là một cái Thánh đường. Bản chất nó như vậy và bây giờ, về sau vẫn mãi là như vậy. Đó là ưu điểm, mà phần nào cũng là khuyết điểm của mô hình này.

  11. fnf nói:

    @htr3n: Viết phần mềm sao cho nó luôn chạy trên tất cả các bản Linux không dễ như bạn nghĩ đâu. Mọi việc sẽ đơn giản nếu các package của các distro khác nhau được tạo bởi chính repository maintainers của distro đó. Nhưng ngay cả với open-source không phải lúc nào bạn cũng có chương trình bạn muốn trong repos, mặc dù các bản Linux khác có (đúng với rất nhiều Linux distros cho server, hacker hoặc cho các máy cấu hình thấp như DSL; các bản Linux cho desktop thường có nhiều chương trình trong repos hơn).

    Với closed-source, mọi việc càng khó khăn hơn. Công ty chắc chắn không muốn phải hỗ trợ 100 bản Linux khác nhau, vì thế hầu hết đi theo hướng sử dụng một generic installer như trên Windows. Chạy, nhưng không phải giải pháp hoàn hảo.

    Lí do? Các bản Linux khác nhau có thể khác nhau ở những điều sau:
    – Có hoặc không có các dependencies cần thiết cho chương trình, vì thế phải lưu ý với các distro có repos nhỏ.
    – Có hoặc không có các dependencies với đúng phiên bản mình cần (các phiên bản khác nhau có thể không tương thích với nhau).
    – Có hoặc không có giao diện đồ hoạ, hoặc giao diện đồ hoạ khác nhau. Vì thế họ có thể không hỗ trợ được cho tất cả các giao diện đồ hoạ, mà chỉ GTK+ và/hoặc Qt, thậm chí chỉ có console.
    – Một số đường dẫn đến các thư mục có thể khác nhau giữa các distros. Mặc dù các thư mục chuẩn trên Linux như /boot, /etc, /var, /tmp… được định nghĩa rõ ràng. Nhưng các thư mục bên trong thì không. Điều này thường không phải là vấn đề vì nó phụ thuộc vào chương trình (cùng 1 chương trình sẽ dùng cùng 1 đường dẫn). Nhưng các chương trình quan trọng như Init V, hoặc splash screen… khác nhau ở Ubuntu và Gentoo.
    – Linux kernel khác nhau có thể là vấn đề nếu chương trình đó muốn dùng một số chức năng chỉ có trên kernel mới.

    Một vài điểm ở trên *thường* không phải là vấn đề cho hầu hết chương trình. Nhưng đó là điều lập trình viên phải quan tâm đến nếu có ý định viết chương trình hệ thống cho Linux. Hỗ trợ nhiều distro khác nhau của Linux đã là vấn đề, hỗ trợ các *phiên bản* khác nhau của cùng 1 Linux distro cũng là một vấn đề khác (như trên Windows). Nếu là open-source thì OK, closed-source thì sẽ khó khăn hơn.

  12. fnf nói:

    @htr3n: Bạn thử lấy ví dụ của 1 distro mới cho desktop mà quan điểm không tương thích với 1 trong 4 loại trên?. (dĩ nhiên 4 không phải là tất cả các loại Linux distro, nhưng mình sẽ dừng ở 4 thôi, có thể có 8 hoặc 10, nhưng vẫn ít hơn hàng trăm).

  13. htr3n nói:

    Theo mình thì những ý kiến của bạn rất hợp lí, nhất là về phần dependecies bạn phân tích rất rõ và thú vị. Mình cũng đã và đang gặp phải nên hiểu điều này. Song hình như bạn hơi thiên về phần mềm hệ thống (như #11), còn ý mình hiểu và nói ở trên thì là về phần mềm nói chung và có phần thiên về phần mềm ứng dụng. Có lẽ điểm này chưa rõ ràng thành ra mỗi người nghiêng về một mảng khác nhau và hai mảng đó thì không gặp nhau nhiều.

    Những vấn đề về dependencies là vấn đề rất lớn trong thế giới Linux, nhưng có lẽ không phải nguyên nhân là từ việc xuất hiện nhiều distro, mà nguyên nhân chính ở triết lí open-* (open-source, open-mind,…) của giới GNU/Linux. Tấm huy chương nào cũng có mặt trái mà🙂

    Nếu như làm việc cấp độ hệ thống (ví dụ như cấp độ kernel) thì bạn phụ thuộc nhiều vào kernel của distro. Cái này thì thực ra có một distro thì người lập trình cũng phải chú ý rồi, vì kernel cũng thay đổi khá nhanh. Còn ở lớp lập trình ứng dụng thì dù cho Linux tập hợp thành 1 distro như M$, khi hệ điều hành chuyển sang một release mới thì developer cũng phải theo dõi và đáp ứng những thay đổi (nếu có). Mong ước có ít distro (tối ưu là 1) là hợp lí (mình cũng có ước muốn thế vì hiện tại đang đau đầu với mấy cái thay đổi của chú Eclipse đây — đó là chỉ có 1 “distro” thôi) nhưng khổ nỗi lại là ước muốn không thực tế (unrealistic) vì nhiều lí do khác nhau.

    Evolution và maintenance là các vấn đề không nhỏ trong software engineering (lại lạm bàn rồi!). Vì chuyện thay đổi xảy ra hàng ngày, hàng giờ, nên việc một system nào đó evolve là một thực tế phải chấp nhận và developer cũng phải thích ứng. Nếu như việc nhất thống thiên hạ dễ dàng thì mình nghĩ rằng developer không phải mệt đầu với những nỗi lo kiểu như Java vs. C#. Mình cũng đang tìm hiểu về một mảng nhỏ trong software evolution, hi vọng có thời gian sẽ trình bày ở đây để các bạn góp ý!

    #12: mình chưa hiểu vì sao bạn lại hỏi về ví dụ một distro mới có quan điểm không tương thích với 1 trong 4 cái trên? Có lẽ vì ví dụ về Slackware của mình ở #8 hả? Mình có nói là giả sử có người thích Slackware và muốn đóng góp thêm nhiều innovation ideas, nhưng (giả sử luôn) những leader của Slackware quá conservative và không đồng ý, thì người kia có thể dẫn xuất (derive) từ Slackware tạo thành một distro mới (Slackware-based) mà trong đó có áp dụng ý tưởng của anh ta. Rồi dần dần, nếu những ý tưởng đó có nhiều fans thì distro sẽ mạnh lên, còn nếu không thì sẽ le lói hoặc tự kết thúc. Theo mình, đó là những hình ảnh đặc trưng của thế giới Linux nói riêng, và thế giới Open-Source nói chung.

    Không nhất thiết là hễ quan điểm không tương thích thì phải tạo ra một dòng mới. Vẫn có thể kế thừa và phát triển thêm (đứng trên vai người khổng lồ) từ 1 trong 4 dòng (tạm gọi là chính thống) như bạn nêu.

    Ví dụ như dòng Ubuntu, quan điểm đơn giản là mang lại sự tự do thoải mái hơn nữa (so với những cái đang có lúc đó) cho người dùng (human-oriented hơn). Ubuntu có gì? Thừa hưởng cái lõi từ dòng Debian vốn có tiếng là stable, quality control tốt, support nhiều kiến trúc hardware; cái mới là software trên Ubuntu up-to-date hơn Debian (nhưng vẫn cố gắng duy trì stable trong phạm vi nào đó), giao diện thân thiện hơn, ra lò nhanh hơn và cái quan trọng là có ô dù đủ lớn (tay tỉ phú Nam Phi). Triết lí cũng không có gì gọi là cao siêu mới mẻ và Ubuntu bị cộng đồng (pure) Debian phê phán kịch liệt về tính không ổn định như Debian (do software up-to-date quá thành ra phải đánh đổi với quality thôi). Nhưng nếu ở tầm nhìn chiến lược thì rõ ràng sự phổ biến và lớn mạnh của Ubuntu mang lại lợi ích không nhỏ cho dòng Debian nói riêng và cộng đồng NUX nói chung.

    Bottom-line:

    Giống như bạn, mình cũng muốn có tối thiểu distro (!), nhưng không ai có thể chống lại xu hướng đa dạng hóa các loại distro (vì quá nhiều lí do) vì như thế bạn sẽ thấy ngay là bạn đi ngược lại philosophy của giới GNU/Linux. Một thế giới open-source, open-mind thì sự đa hình, đa dạng là tất yếu.

    Mình cho rằng không thể nhập nhằng giữa vấn đề có nhiều distro với vấn đề không tập trung sức phát triển một dòng. Bây giờ giả sử mấy ông to đầu trong Asianux có ý tưởng innovation gì gì đó về việc phát triển dòng RH chẳng hạn. Họ không thể tham gia vào cộng đồng phát triển RH ở vị trí developers/contributors vì họ có chiển lược riêng và muốn chủ động thực hiện chiến lược của họ chứ không muốn phụ thuộc vào roadmap và milestones của nhóm leader bên RH. Họ sẽ phải làm gì để thực hiện được ý tưởng của họ và đồng thời vẫn đóng góp vào dòng RH (đóng góp software mới hoặc đóng góp reputation như Ubuntu với Debian vậy cũng là đóng góp ấy chứ nhỉ)?

    Yet another 2-cent😉

  14. fnf nói:

    Tất nhiên là mình không thể cấm được các Linux distro mới ra đời, vì thế mình chỉ nói là không muốn. Nhất là khi distro đó được tạo với mục đích “làm chủ” một thị trường lớn nào đó như châu Á. Có điều 1 bản Linux duy nhất thì quá ít😉 vì tại thời điểm này 4 bản Linux ở trên đều khác nhau rõ rệt về mục đích sử dụng (thực ra nếu được rút gọn nữa ;s mình sẽ chọn Gentoo, Debian và LFS).

    Thực sự mình vẫn chưa rõ ‘chiến lược’ và ‘ý tưởng mới’ của bạn là thế nào. Vì cả 2 điều đó với mình đều được thể hiện bằng ‘chương trình’.

    Một hệ thống Linux bao gồm Linux kernel và các chương trình ở kernel-space và user-space. Vì thế ngoài khoản kernel hầu hết đều giống nhau (chỉ có 3 kernel chính là 2.2, 2.4 và 2.6), sự khác biệt chỉ còn nằm ở các chương trình. Vì hầu hết chương trình cho Linux đều là mã nguồn mở, làm cho nó chạy trên nhiều distro khác nhau sẽ tương đối đơn giản.

    Đúng là khó thay đổi release schedule của các Linux distro cỡ lớn như Ubuntu/Fedora hoặc RedHat. Nhưng nếu bạn có các chương trình mới hay ho, hữu ích, bạn hoàn toàn có thể gửi yêu cầu thêm vào repos hoặc thậm chí được cài mặc định ở phiên bản kế tiếp. Thực chất đây là cách mọi người vẫn làm để đưa các chương trình mới vào repos.

    Ngoài ra câu hỏi ở trên mình vẫn chưa thấy ai trả lời: ‘Điều gì làm AsiaLinux tốt hơn Ubuntu server? HacaoLinux tốt hơn Puppy hoặc DSL?’. Giao diện ở AsiaLinux và tiếng Việt ở Hacao hoàn toàn có thể được bổ sung vào chính các distro gốc.

    Còn một điều này nữa: Với các thay đổi lớn như dùng SELinux, AppArmor, PolicyKit hoặc PulseAudio mặc định. Người ta có thể viết script đề cài và cấu hình tự động các thứ đó từ một bản Ubuntu mới cài (như LinuxMCE đã làm). Không có lí do gì để tạo 1 spin-off cả.

    Ngay cả bây giờ mình cũng không (cần) biết AsiaLinux được tạo dựa trên 1 distro nào hay là thiết kế mới tinh từ đầu. Nếu mình muốn cấu hình một server, mình sẽ dùng Ubuntu server hoặc Ubuntu desktop.

  15. fnf nói:

    So sánh giữa Ubuntu và Debian không hợp lý lắm: Ubuntu hướng đến người dùng desktop, Debian hướng đến server. Vì thế 2 có phiên bản khác nhau cũng là điều dễ hiểu. Nhưng đó là 2 kiểu sử dụng hệ điều hành duy nhất (ngoài server với desktop thì còn gì nữa :s ?) .

    Mình muốn so sánh giữa hàng trăm bản Linux dành cho server và dành cho desktop khác nhau: Ngoài giao diện có khác đôi chút và vài chương trình đi kèm, không còn điểm gì khác biệt nữa cả.Tất nhiên cũng có những bản Linux không hướng đến cả desktop lẫn server -như DVL hoặc BackTrack- nhưng số lượng của những distro đặc biệt đó rất ít.

    Ví dụ như Fedora/*Suse/Ubuntu/LinuxMint/DreamLinux/Sabayon/UbuntuStudio… ;s .

  16. fnf nói:

    Mình vừa đọc “Asianux 2.0 review” ;s còn một điều rất quan trọng nữa: các bản Linux phát triển sau như cái này không những không có nhiều cải tiến, mà còn gặp rất nhiều lỗi mới đáng (như nhận dạng phần cứng) lẽ có thể tránh được nếu đóng góp phát triển các bản cũ.

    :< Bắt chước giao diện Windows, what the fsck?.

  17. htr3n nói:

    #15: so sánh trong bài của mình không nên được hiểu chân phương là Ubuntu hướng đến desktop còn Debian hướng đến server nên phải có hai distro. Thế vì sao lại có Ubuntu server làm gì nhỉ, không đóng góp thẳng vào Debian? Sao không biến Debian thành như Ubuntu hiện tại, có cả 2 phiên bản, thay vì phải tạo ra distro Ubuntu? Và thực tế chứng minh rõ ràng, Canonical muốn rẽ nhánh Debian vì Debian không đáp ứng được ý định của họ: giao diện dễ sử dụng (cả desktop lẫn server), phần mềm up-to-date (cũng cho cả 2). Không biết bạn có thắc mắc là vì sao Canonical không tham gia vào cộng đồng (pure) Debian, donate cho họ, tham gia phát triển software với họ,… mà lại rẽ nhánh? Nếu tham gia thì Canonical không thể nào ép Debian mỗi 6 tháng có một release, mỗi 2 năm thì có một bản LTS, và phải thay đổi giao diện cho dễ dùng, phải dùng các software mới mới chút,v.v… Và nếu tham gia như thế, thì mình xin bảo đảm cả thế giới không ai biết đến công ty Canonical Ltd., ngoài mấy dòng cảm ơn ở Debian site. Bây giờ nhắc đến Ubuntu là có bóng dáng Canonical và tay tỉ phú Nam Phi đằng sau. Theo mình, những (hidden) economic factors như thế nhiều khi quan trọng và có tính quyết định hơn là visible technical factor (sự khác biệt về mặt kĩ thuật) mà bạn nêu ra. Và có như thế, sự cạnh tranh về mọi mặt để thu hút người sử dụng, để tồn tại sẽ khiến mỗi distro phát triển và cả thế giới GNU/Linux phát triển.

    Chuyện đóng góp bằng cách gửi software là đúng và phổ biến. Song cũng có không ít trường hợp software hay, ý tưởng hay mà nhóm quản lý repos từ chối. Lúc trước mình có đọc một story như thế liên quan đến Linux kernel nhưng tiếc là lâu quá nên không còn link. Kiểu như IBM từ chối OS của Bill Gates. Không lẽ Bill cứ phải cất ý tưởng của mình đi, âm thầm làm việc tiếp với IBM, chấp nhận những gì từ IBM (vừa làm vừa làu bàu “dở ẹt”!?!) Nếu thế thì bây giờ làm gì có thế giới Windows và tỉ phú William Gates, Paul Allen? Trong giới GNU/Linux (và mọi giới) có không ít IBM và Bill như thế.

    Theo mình hiểu và cảm nhận vấn đề thì triết lí của giới GNU/Linux ắt hẳn phải có những biểu hiện như vậy thôi. Nếu lúc nào đó chệch khỏi con đường trên thì GNU/Linux sẽ không thể tồn tại lâu dài😉

  18. dongthao nói:

    @Htr3n: Trong trường hợp anh đã đọc cái case về kernel đó trên blog này thì đây là link. Những trường hợp như thế này rất phổ biến. Đây cũng là một trong những nguyên nhân một số Debian developer tách ra, thành lập nhóm Warthogs, và ra phiên bản đầu tiên của Ubuntu. Chuyện thường ngày ở “chợ”.

  19. dongthao nói:

    Ngoài ra câu hỏi ở trên mình vẫn chưa thấy ai trả lời: ‘Điều gì làm AsiaLinux tốt hơn Ubuntu server? HacaoLinux tốt hơn Puppy hoặc DSL?’. Giao diện ở AsiaLinux và tiếng Việt ở Hacao hoàn toàn có thể được bổ sung vào chính các distro gốc.

    Asianux và Ubuntu thì mình đã có kinh nghiệm, và cho đến bây giờ mình vẫn chưa tìm ra được đặc điểm nào về kỹ thuật của Asianux 3.0 tốt hơn Ubuntu Server. Tuy nhiên đặc điểm kỹ thuật, công nghệ cũng chỉ là một trong nhiều yếu tố để các cơ quan cấp cao ở VN lựa chọn Asianux như là một hệ điều hành máy chủ chính thức thay thế cho Windows Server 2003. Một drawback của Asianux so với Ubutu là việc cài đặt software không tiện lợi bằng. Dù sao đi nữa thì mình vẫn ủng hộ Ubuntu hơn.
    Vấn đề tại sao có distro này mà lại tiếp tục có distro khác dựa trên nó thì các comment trên đã tranh luận khá nhiều.
    Mình muốn nêu cho bạn một trường hợp thực tế mà mình thường gặp:

    Khi triển khai Ubuntu cho các doanh nghiệp ở VN chẳng hạn, bạn sẽ thấy rất nhiều điều cần phải làm để có một hdh cho người ta làm việc được. Cài tiếng Việt là mặc định(các ngôn ngữ khác loại đi cho đỡ tốn), cài bộ gõ, cài font, cài từ điển với CSDL tra từ tiếng gì đó sang tiếng Việt, cài sẵn plugin cho firefox, cho pidgin, fix một số bug củ chuối của Ubuntu, thêm vào một số driver, thêm vào một số games, thậm chí cài theme theo yêu cầu …

    Nhiêu đó việc, và bạn không muốn mỗi lần cài 1 bản Ubuntu cho KH là phải làm lại ngần ấy việc, nên điều hiển nhiên là phải có một bản cài đặt riêng có sẵn những thứ đó để cài đặt là bụp, xong. Nhắc lại là những việc trên người sử dụng không hề muốn làm (thậm chí không hề muốn biết). Nếu bạn contact với Ubuntu và chờ họ làm 1 cái như vậy cho bạn thì, tôi cũng không rõ là họ có định làm không chứ chưa đề cập đến vấn đề thời gian. Mình xắn tay vào làm chỉ mất tối đa 2 ngày, làm luôn cho khoẻ thân! Làm xong, nếu thích, tôi đặt cho nó một cái tên, để phân biệt với Ubuntu original, để KH và người mang đi triển khai không bị nhầm, và một distro Ubuntu-based ra đời! Thậm chí tôi có thể phát hành mỗi distro cho một KH: Ubuntu-KH1, Ubuntu-KH2, không đụng hàng luôn.

    Đó là điểm tôi thích của FOSS. Trước đây, khi chưa biết đến FOSS, tôi đã mệt mỏi với việc phải cài đặt lắc nhắc ti tỉ thứ software khi cài lại Windows. Việc built-in chúng vào Windows thì, nếu làm được, lạng quạng cũng ở tù như chơi! Vậy thì bây giờ, không còn gì ngăn cản tôi tự do làm theo ý mình nữa, sao tôi lại không làm?

    Một số kinh nghiệm, HTH.

  20. fnf nói:

    @htr3n: Ubuntu server là một marketing strategy hơn là một bản Linux cần cho mọi người: Nếu Ubuntu là bản Linux phổ biến nhất, tất sẽ có nhiều công ty sử dụng. Vì thế mô hình desktop + server trọn gói là cần thiết. Nhưng với các server độc lập, nhiều người muốn sử dụng Debian, Gentoo, Slackware hơn (bạn cần lưu ý rằng motto của Ubuntu là “Linux for human being”, servers không dành cho “human beings”).

    Bản Ubuntu server với desktop hầu như chỉ khác nhau ở chỗ một cái có GNOME (+ các ứng dụng desktop) đi kèm, cái còn lại thì không😉 vì thế bạn dùng repos của desktop cho server hay ngược lại cũng được. Trong trường hợp này: Ubuntu desktop và server không được tính là 2 distro riêng biệt, cũng như Ubuntu với Kubuntu, Xubuntu và Flubuntu, chỉ khác nhau ở các package cài mặc định.

    Các distro gần giống Ubuntu (dành cho desktop) thì không: chức năng của các distro đó cũng na ná như Ubuntu/Kubuntu/Xubuntu. Nhưng lại có giao diện khác, cách cấu hình các chương trình hệ thống khác, đôi khi package manager cũng khác. Vì thế mình mới cho rằng những distro đó là vô ích.

    ***
    Tất nhiên không thể nói là bỏ ngay một distro có tuổi thọ 5-10 năm được. Nhưng các distro mới như Hacao, Asianux không nên được phát triển nữa.


    Chuyện thêm các package mới (thậm chí được cài mặc định) vào một distro có thể không đơn giản. Nhưng không vì thế mà phải tạo một distro hoàn toàn mới, mà có thể đi theo hướng của LinuxMCE như mình đã nói ở trên: Tạo 1 deb package để cấu hình mọi thứ tự động trên 1 bản Ubuntu mới. Lợi ích với người dùng:
    – Không có confusion vì nhiều distro khác nhau.
    – Cài đặt đơn giản: download 1 package, open và install.
    – Không phải download cả 1 CD, hay DVD mới chỉ vì vài software mới mặc định.
    – Quan trọng hơn, không phải xoá bản Linux cũ đi, hoặc dành thêm một phân vùng mới cho nó.

    Bạn thấy thế nào😉 ?.

  21. fnf nói:

    @dongthao: Xem reply của mình ở trên về vấn đề cài chương trình mới cho Ubuntu mặc định.

  22. fnf nói:

    @dongthao: Chuyện giao diện tiếng Việt không được hợp lý lắm:
    – Thuật ngữ tin học ở tiếng Việt chưa ổn định và đầy đủ.
    – Đại đa số các bản Windows ở VN đều là tiếng Anh: người dùng không thực sự cần giao diện tiếng Việt nếu vẫn giữ phong cách học thuộc lòng cách sử dụng máy tính.
    – Trình cài đặt của Ubuntu hỗ trợ đa ngôn ngữ, và đó là cái duy nhất người dùng cần. Những ai cần giao diện tiếng Việt ngay trên Live CD thì có thể cài thêm sau đó qua Language Support. :-< Hoặc nếu như thế vẫn khó thì đưa cho họ 1 script, double click để chạy và cài tiếng Việt tự động.

    Quan điểm #1 và #2 có thể không đứng vững, nhưng cái #3 thì OK.

    Mình chưa bao giờ thử dùng Hacao, nhưng nếu PuppyLinux thực sự dễ dùng: Người dùng chỉ cần download 1 gói giao diện tiếng Việt về sau khi khởi động Live CD và cài. Nó phải đơn giản như click vào icon ‘Install’ trên desktop như Ubuntu. Vậy là không cần Hacao nữa.
    (Hacao khi cài có giao diện tiếng Việt mặc định không?)

  23. htr3n nói:

    @fnf:
    Hmm, các luận điểm bắt đầu lòng vòng rồi đây. Chuyện Ubuntu tách khỏi Debian thành một nhánh là điển hình cho phong trào phát triển của các distro chứ mình không muốn đi tỉ mỉ vào chi tiết so sánh giữa Ubuntu-Debian với Asianux và RH. Mình nghĩ là mỗi một distro ra đời đều có những nguyên do của nó (lại lâm vào chuyện existentialism!), và người ta cũng đã tìm hiểu về các distro để có quyết định rẽ nhánh hoặc tạo lập một dòng mới. Điểm này cũng giống như xuất phát điểm của 4 dòng trên thôi. Liệu 4 dòng gọi là chính thống trên có bị chỏi nhau không mà cứ phải tách ra làm 4. Nếu đặc điểm khác nhau nhưng không bị mâu thuẫn thì có thể hợp lại chứ, vì sao developers lại tách ra? Thực tế rõ ràng là không có sự tái hợp hoặc kết hợp, kế thừa nhau mà tách riêng rẽ. Tiêu chí nào là chuẩn mực để quyết định một distro tách ra hay không? Kĩ thuật, kinh tế, chính trị, sở thích,…?

    Lấy lại ví dụ Ubuntu. Thực chất cái Ubuntu mang lại cũng không có gì quá mới so với những distro đã có trước đó lâu dài, mà Ubuntu dường như là sự kết hợp tính ổn định, quản lí package và hỗ trợ nhiều kiến trúc từ Debian, rút tỉa kinh nghiệm về giao diện thân thiện từ các distro SuSE, Fedora, Mandriva,… Như vậy, khi có 4 dòng chính thống mà không tập hợp lại được vì tiêu chí khác nhau (như bạn nêu ra), bất kì sự kết hợp tính chất của 2 hay nhiều dòng chính thống, có thể cộng với một vài điểm khác biệt là có thể xuất hiện một distro mới. Còn việc distro ấy tồn tại và phát triển thế nào là chuyện khác.

    Ở đây mình thấy trong các comment bạn có vài điểm đã nhập chung cái tất yếu có nhiều distrosự tồn vong của một distro. Triết lí mở của GNU/Linux và open market thể hiện vể đầu. Qui luật tiến hóa của Darwin (và sự cạnh tranh trong open market) sẽ chứng minh vế sau. Về này có thể ảnh hưởng vế kia nhưng hai vế đó không phải là một.

    Về các bản distro Asianux và Hacao thì mình không có kinh nghiệm gì nên không thể đưa ra nhận xét cụ thể. Nhưng ít nhất Asianux cũng có chỗ đứng nào đó trong Trung hoa Đại lục hơn 1 tỉ người giống như Red Flag.

    Mình mới đọc thêm về Asianux và thấy những thông tin này quan trọng:
    1. Aiming at the common-standard enterprise Linux platform for Enterprise systems in Asia

    2. Why would any user choose Asianux over Red Hat Linux or any other well-established distribution?

    Well, many, Oracle certifications, local technical support, better interface and localization works, better admin tools…

    note: Oracle đứng phía sau MIRACLE của Nhật.

    3. Mình không có cài Asianux nên không biết tình hình cụ thể. Nhưng theo thông tin từ các nguồn chính thức (Asianux site) và không chính thức (distrowatch, wiki, …) thì Asiannux từ site chính thức là CORE cho các sản phẩm server hoặc workstation do các công ty thành viên phát hành. Vậy Asianux có hình thức giống như một umbrella cho các sản phẩm Asianux-based. Ít nhất thì với điều này, Asianux cũng nhất thống được các dòng distro từ China, Japan, Korea dưới một khung sườn chung chủ chốt.

  24. fnf nói:

    Mình vẫn chưa rõ ý của bạn. Có nghĩa là bạn ủng hộ việc có nhiều Linux distro và ủng hộ việc mỗi distro chiếm một phần nhỏ số lượng người dùng, thay vì chỉ có một vài distro lớn?.

    Mình đã nói rằng không thể cấm được chuyện các distro mới ra đời, và ngay từ reply đầu tiên mình chỉ nói rằng mình không muốn các distro mới xuât hiện và được promote tới một lượng người dùng lớn mà không có cải tiến gì đặc biệt.

    “1. Aiming at the common-standard enterprise Linux platform for Enterprise systems in Asia.”
    So many buzzwords (common, standard, enterprise, system, platform) yet it makes no sense whatsoever. How is a reader supposed to understand?.

    “2. Why would any user choose Asianux over Red Hat Linux or any other well-established distribution?
    Well, many, Oracle certifications, local technical support, better interface and localization works, better admin tools…”
    – Oracle certifications: không có ý nghĩa gì với Linux cả. Trừ khi ý của họ là muốn đào tạo một lượng “kỹ thuật viên” chuyên về Linux nhưng chỉ biết cách administer qua giao diện đồ hoạ mà không có kiến thức gì về command-line.
    – Local technical support: Họ không thể đào tạo các chuyên gia về Ubuntu server?. Hay chuyên gia về Linux nói chung?.
    – Better interface: Mình không biết một Linux admin nào phụ thuộc vào giao diện đồ hoạ để quản lý server. Thực tế là những người dùng Linux mình biết đều prefer làm việc qua command line. Hơn nữa rất nhiều công cụ cấu hình server được làm qua Web, vì thế chạy trên bản Linux nào cũng được. *Hơn nữa* nếu nó thực sự tốt hơn thì tại sao các Linux distro khác không dùng?: Đơn giản vì nó không cần thiết.
    – Localization works: Uhm, có nghĩa là Ubuntu không tốt ở localization?. Vì sao không sử dụng các dữ liệu được localized đó cho các distro khác được?. Bạn đã dùng Ubuntu thì chắc có để ý là mọi ứng dụng của GNOME đều có một mục nhỏ ở Help là ‘Translate this application’, phải không?.
    – Better admin tools: Cũng vậy, nếu thực sự các “tools” đó tốt thì không có lí gì không dùng được trên các distro khác. Nhưng thực tế là Linux admin không cần các tools qua giao diện đồ hoạ.

    #3: Nếu nó có một lượng phần mềm được update thường xuyên và nhiều như của Ubuntu (tại thời điểm này là 30008) thì mình sẽ xem xét dùng thử ;s . Còn khoản giao diện thì mình không quan tâm lắm.

    Seriously, what have they been smoking?.

  25. fnf nói:

    Mình thấy có một lí do để các distro như Asianux được promote: “châu Á” cần phải có một bản Linux riêng để “cạnh tranh” với châu Âu, và để “không phụ thuộc” vào các bản Linux khác của châu Âu. Nhưng mình đang bàn về mã nguồn mở, dù Canonical có dead thì người khác vẫn tiếp tục phát triển được. Đây không phải Windows, ffs.

  26. fnf nói:

    Bạn có nói về SUSE, Fedora, Mandriva… những distro đó (có thể trừ Fedora) xuât hiện trước cả Ubuntu. Có thể hiểu là Ubuntu đã học được khá nhiều từ các distro ra đời trước🙂 và SUSE cũng như Fedora đang phải nhường dần các người dùng của mình cho Ubuntu.

    Nhưng đó là vì Ubuntu tốt hơn, nếu có một distro mới ra đời được xây dựng từ một trong các distro cũ và tổng hợp được các ưu điểm của chúng thì mình cũng rất hoan nghênh. Thậm chí có thể chuyển sang dùng hẳn.

    Vì thế mới có câu hỏi ‘vì sao Asianux tốt hơn Ubuntu?’, và câu trả lời 1 dòng như trên FAQ của họ không làm mình thoả mãn.

  27. htr3n nói:

    Mình đã nói khá rõ ràng ở #23, không biết bạn có đọc kĩ không mà không hiểu. Bạn ủng hộ chuyện có ít distro, chuyện ấy là ước muốn của bạn, không có gì sai trái cả. Mình cũng không có ý gì ủng hộ chuyện nhiều distro như bạn nói (không biết bạn đọc ở đâu mà hiểu thế). Sau đây mình xin nhắc lại 3 ý chính xuyên suốt tất cả bài comment của mình:

    1. Mình cũng thích có ít distro
    (dĩ nhiên có thể suy ra được là mình không ủng hộ nhiều distro chứ nhỉ?!)
    2. Sự xuất hiện nhiều distro là tất yếu khách quan (không phải bạn hoặc mình muốn có ít distro thì sẽ như thế) bởi vì N lí do khác nhau, trong đó cốt yếu là triết lí mở của GNU/Linux và thị trường.
    3. Việc một distro nào đó chiếm thị phần lớn dần là theo qui luật cạnh tranh của thị trường tự do chứ không thể nào nói trước điều gì.

    Ví dụ một số điểm (cái này mình giả dụ đứng từ cái nhìn phía Asianux) để claim vài điểm mà Ubuntu không có:
    – Ubuntu hướng về người dùng cá nhân, không hướng về hỗ trợ môi trường Enterprise.

    – Oracle certification: bạn kết luận một câu mà mình không hiểu là bạn có đủ nhiều kinh nghiệm và từng trải trong GNU/Linux Enterprise chưa? Mình nghĩ là bạn nên tìm hiểu kỹ xem một vendor certification cỡ Oracle có ý nghĩa thế nào với môi trường Enterprise rồi hẵng kết luận hùng hồn như vậy, bạn à! Với GNU/Linux nói chung thì chuyện vendor certification cũng có ý nghĩa lớn chứ không phải là không. Kiểu như Intel, Dell, HP, … lên tiểng là sẽ support GNU/Linux thì cho dù là tuyên bố ngoại giao đi nữa cũng rất quan trọng cho cộng đồng GNU/Linux.

    – Những cái gọi là buzzwords kia, đúng là một phần nào có thể gọi là buzzwords, nhưng nó khá dễ hiểu cho những reader đến từ môi trường Enterprise, hoặc có quen với môi trường Enterprise. Trong môi trường Enterprise thì những từ-gọi-là-buzzword đó rất quan trọng.

    – Asianux sẽ có thị phần không nhỏ ở TH lục địa (do tinh thần dân tộc của Tàu và chính sách của chính phủ Tàu) và cả ở Nhật, Hàn -> thị phần không nhỏ đâu. Ở Việt Nam thì không chắc lắm🙂

    – Bạn nói rằng “sao không sử dụng localization cho các distro khác”. Điều này mình không claim. Mình luôn nói ở trên là một chương trình hay ý tưởng áp dụng tốt cho một distro GNU/Linux có thể áp dụng được ở distro GNU/Linux khác. Ở phía trên, ý của bạn là nên có ít distro để khỏi phải lo support nhiều distro, mình đã có phản bác là chuyện lo sợ phải support nhiều distro make no sense (có thể tìm thấy ở các comment của mình ở trên). Giờ bạn lại nói ngược lại là localization tốt hơn trong Asianux có thể áp dụng cho Ubuntu, thế thì việc phát triển localization cho Asianux có gì không hay vì nó vẫn dễ dàng “port” sang nền Linux distro khác? Còn việc Asiannux không áp dụng và đóng góp trực tiếp cho Ubuntu vì họ có lí do của họ (cho dù lí do lớn hay nhỏ thì cũng phải chấp nhận vì đó là điều tất yếu như ở điểm 2).

    – Ubuntu không thể tổng hợp hết được mọi ưu điểm, vì có nhiều ưu điểm sẽ chỏi nhau (ví dụ hễ giao diện render đẹp thì performance phải kém đi), họ chỉ cần một vài ưu điểm phục vụ cho tiêu chí ra đời của Ubuntu thôi. Và nó đã ra đời, mặc dù so lại thì có nhiều mặt Ubuntu bộc lộ khuyết điểm. Còn chuyện Asianux khác Ubuntu hay không và ở đâu thì tham chiểu ở trên (xem phần “Ubuntu không chủ ý hướng đến môi trường Enterprise”).

    Fedora (2003) xuất hiện trước Ubuntu (2004).

    Mình không nghĩ đơn giản là không có Canonical thì Ubuntu vẫn tiếp tục phát triển mạnh. Nếu không có hỗ trợ của Canonical thì Ubuntu không có như ngày nay đâu. Những thuộc tính hấp dẫn như: chu kì release 6 tháng, LTS 2 năm và support LTS 3-5 năm, phần mềm liên tục cập nhật. Nếu như chỉ dựa vào free time hoặc hobby của developer thì tốc độ có nhanh được thế không? Phải có trả tiền và qui trình quản lý vòng đời sản phẩm chặt chẽ thì mới được thế chứ, không đơn giản như bạn nghĩ! Sau này cộng đồng Ubuntu sẽ lớn mạnh và ổn định dần, nhưng khi Canonical buông tay thì bạn sẽ thấy khác biệt ngay, và khác biệt sẽ là không nhỏ đâu.

    Ở trên mình có nêu 3 ý chính, bạn có thể tập trung vào 3 ý đó khi @htr3n được không? Những comment đầu thì lập luận của bạn còn rõ ràng, mấy cái sau mình thì không biết lập luận của bạn là để bảo vệ ý nào của bạn nữa, sorry!

  28. fnf nói:

    1. Mình cũng thích có ít distro
    (dĩ nhiên có thể suy ra được là mình không ủng hộ nhiều distro chứ nhỉ?!)
    2. Sự xuất hiện nhiều distro là tất yếu khách quan (không phải bạn hoặc mình muốn có ít distro thì sẽ như thế) bởi vì N lí do khác nhau, trong đó cốt yếu là triết lí mở của GNU/Linux và thị trường.
    3. Việc một distro nào đó chiếm thị phần lớn dần là theo qui luật cạnh tranh của thị trường tự do chứ không thể nào nói trước điều gì.

    – Oracle certification: bạn kết luận một câu mà mình không hiểu là bạn có đủ nhiều kinh nghiệm và từng trải trong GNU/Linux Enterprise chưa? Mình nghĩ là bạn nên tìm hiểu kỹ xem một vendor certification cỡ Oracle có ý nghĩa thế nào với môi trường Enterprise rồi hẵng kết luận hùng hồn như vậy, bạn à! Với GNU/Linux nói chung thì chuyện vendor certification cũng có ý nghĩa lớn chứ không phải là không. Kiểu như Intel, Dell, HP, … lên tiểng là sẽ support GNU/Linux thì cho dù là tuyên bố ngoại giao đi nữa cũng rất quan trọng cho cộng đồng GNU/Linux.

    @htr3n: Trước hết là ý kiến của mình và bạn giống nhau ở vài điểm. Có thể chỉ khác ở chỗ bạn cho rằng việc các distro mới xuật hiện là tất yếu, vì thế không cần xem nó như chuyện gì to tát: nếu nó tốt thì nó sẽ đứng vững; OK, nhưng mình không ủng hộ chuyện này, vì mỗi distro được các tập đoàn lớn đứng đằng sau hỗ trợ như Asianux xuất hiện *và được promoted* sẽ khiến lượng người dùng bị phân tán.

    Mình cũng đã nói ở các reply trước là điều này tạo rất nhiều khó khăn cho người dùng muốn chuyển sang dùng Linux và các công ty muốn hỗ trợ “Linux” nói chung.

    Được sự hỗ trợ về tài chính, về tiếng tăm (mình biết Oracle là tập đoàn lớn, lâu đời) rất quan trọng trong việc phát triển của bất cứ công nghệ nào, phần cứng hay phần mềm.

    Có điều “Oracle certifications” làm cho mình có cảm giác họ chỉ đứng ở đó để phát bằng chứng nhận cho các Asianux technicians, trong trường hợp đó nó không có nghĩa gì với Linux cả. Nếu Oracle với Asianux như Canonical với Ubuntu thì khác. Nhưng vẫn quay lại một variant của câu hỏi đầu tiên: vì sao Oracle không chọn RedHat/Canonical để đầu tư mà lại là Asianux?, khi về chất lượng cũng như độ phổ biến thì nó không sánh được (nếu bạn có ý nói Asianux chiếm phần lớn các bản Linux cho server trong thị trường châu Á thì đoan giản chỉ vì người dùng không biết đến các bản Linux khác -hoặc bị giới hạn phải dùng Asianux-, giống như trường hợp Linux với Windows).

    Tất cả những lí do kinh tế, chính trị… bullsh!t kiểu đó -dẫn đến một bản Linux dành riêng cho “châu Á” xuât hiện- có hại nhiều hơn có lợi. Nếu nó có lợi thì bạn có thể làm ơn chỉ ra được không?. Bạn nói về những điều đó trong suốt các replies, nhưng mình chưa thấy một ví dụ nào cụ thể cả.

    Ví dụ một số điểm (cái này mình giả dụ đứng từ cái nhìn phía Asianux) để claim vài điểm mà Ubuntu không có:
    – Ubuntu hướng về người dùng cá nhân, không hướng về hỗ trợ môi trường Enterprise.

    Mình không biết hỗ trợ cho enterprise của RedHat/Ubuntu to hơn Asianux hay ngược lại. Nhưng chắc chắn là cả 2 đều hỗ trợ mô hình Enterprise, vì thế RedHat mới có RedHat Linux, và Ubuntu mới có Ubuntu server. Điều này rõ ràng trên homepage của cả 2 distro.

    – Asianux sẽ có thị phần không nhỏ ở TH lục địa (do tinh thần dân tộc của Tàu và chính sách của chính phủ Tàu) và cả ở Nhật, Hàn -> thị phần không nhỏ đâu. Ở Việt Nam thì không chắc lắm🙂

    Mình chưa bao giờ thấy một chương trình mã nguồn đóng/thương mại hỗ trợ Linux mà có mặt Asianux cả, nhưng hầu như luôn có RedHat. Mình có bỏ sót điều gì không?.

    – Bạn nói rằng “sao không sử dụng localization cho các distro khác”. Điều này mình không claim. Mình luôn nói ở trên là một chương trình hay ý tưởng áp dụng tốt cho một distro GNU/Linux có thể áp dụng được ở distro GNU/Linux khác. Ở phía trên, ý của bạn là nên có ít distro để khỏi phải lo support nhiều distro, mình đã có phản bác là chuyện lo sợ phải support nhiều distro make no sense (có thể tìm thấy ở các comment của mình ở trên). Giờ bạn lại nói ngược lại là localization tốt hơn trong Asianux có thể áp dụng cho Ubuntu, thế thì việc phát triển localization cho Asianux có gì không hay vì nó vẫn dễ dàng “port” sang nền Linux distro khác? Còn việc Asiannux không áp dụng và đóng góp trực tiếp cho Ubuntu vì họ có lí do của họ (cho dù lí do lớn hay nhỏ thì cũng phải chấp nhận vì đó là điều tất yếu như ở điểm 2).

    Mình không hề nói hỗ trợ localization của Ubuntu kém hơn Asianux. Bạn nên xem lại reply trước của mình: đó là một rhetorical question, để chứng tỏ là ngay cả trong trường hợp Asianux localize tốt hơn Ubuntu, vẫn có thể chuyển các dữ liệu đó sang các bản Linux khác. Vậy thì vì sao lại quảng cáo điều đó như là một selling point của Asianux. Vì sao họ không bỏ tiền và công sức làm các việc đó *cho Linux nói chung*?.

    Làm ơn đưa ra lí do cụ thể. Các ý kiến của mình luôn có lí do rõ ràng, nhưng tại thời điểm này mình vẫn chưa thấy vì sao Asianux lại được promote. Và đó là lí do mình không muốn nó được phát triển tiếp, vì nó có hại hơn có lợi.

    Vì bạn không dùng Asianux nên có thể bạn sẽ phải search một chút để tìm ra các lí do đó. OK, mình có thể tự tìm nhưng sẽ không làm, vì đang đứng về phía RedHat/Canonical ở đây. Có hay không thì mình cũng không chắc nữa😉 .

    – Ubuntu không thể tổng hợp hết được mọi ưu điểm, vì có nhiều ưu điểm sẽ chỏi nhau (ví dụ hễ giao diện render đẹp thì performance phải kém đi), họ chỉ cần một vài ưu điểm phục vụ cho tiêu chí ra đời của Ubuntu thôi. Và nó đã ra đời, mặc dù so lại thì có nhiều mặt Ubuntu bộc lộ khuyết điểm. Còn chuyện Asianux khác Ubuntu hay không và ở đâu thì tham chiểu ở trên (xem phần “Ubuntu không chủ ý hướng đến môi trường Enterprise”).

    Giao diện không có ý nghĩa gì với server, ngay cả với desktop bạn cũng có thể chọn một giao diện bất kì với tốc độ cao hơn. Đó không phải lí do dể Asianux ra đời.

    Và khuyết điểm của Ubuntu là gì?. Rõ ràng là Ubuntu/Linux nói chung không hoàn hảo, nhưng đó là lí do chính để tập trung hỗ trợ một phiên bản Linux duy nhất, hoặc phát triển Linux kernel thôi. Bạn có thấy chừng đó tiền bạc đang bị phân tán hết sức lãng phí không? khi Asianux và Ubuntu đều có lỗ hổng (mặc dù Ubuntu tốt hơn một chút/nhiều). Một trong số đó là khả năng nhận dạng phần cứng tự động cho người dùng *trên giao diện đồ hoạ*.

    Fedora (2003) xuất hiện trước Ubuntu (2004).
    Thanks for the tidbit.

    Mình không nghĩ đơn giản là không có Canonical thì Ubuntu vẫn tiếp tục phát triển mạnh. Nếu không có hỗ trợ của Canonical thì Ubuntu không có như ngày nay đâu. Những thuộc tính hấp dẫn như: chu kì release 6 tháng, LTS 2 năm và support LTS 3-5 năm, phần mềm liên tục cập nhật. Nếu như chỉ dựa vào free time hoặc hobby của developer thì tốc độ có nhanh được thế không? Phải có trả tiền và qui trình quản lý vòng đời sản phẩm chặt chẽ thì mới được thế chứ, không đơn giản như bạn nghĩ! Sau này cộng đồng Ubuntu sẽ lớn mạnh và ổn định dần, nhưng khi Canonical buông tay thì bạn sẽ thấy khác biệt ngay, và khác biệt sẽ là không nhỏ đâu.

    Nhưng mình đang bàn về mã nguồn mở, dù Canonical có dead thì người khác vẫn tiếp tục phát triển được.

    “Người khác” mình nói đến ở đây không phải là một developer riêng biệt, mà một tập đoàn lớn nói chung như Oracle. Còn lí do RedHat và Canonical không gia nhập được vì *đây là kinh doanh*, cả 2 đều đang phát triển rất tốt. Nhưng mỗi tập đoàn lớn như vậy lại đặt thêm gánh nặng *cho người dùng và cho các công ty phần mềm*. Dù Asianux có đang kiếm lời từ việc bán “enterprisey support” thì cũng chỉ có lợi cho Asianux, không phải cho cộng đồng mã nguồn mở nói chung. Trong khi cả RedHat và Canonical đã đem lại rất nhiều cải tiến đáng kể cho Linux nói chung thì Asianux đã làm được những gì cho Linux? (như mình đã nói, giao diện đồ hoạ không có ý nghĩa gì với server cả).

    Ngay cả so sánh về giao diện đồ hoạ :< mình sẽ để người khác đánh giá xem Ubuntu hay Asianux “đẹp” và dễ dùng hơn. Các tools như mình thấy trên screenshots rất basic và về cá nhân, mình thấy muốn vomit khi nhìn thấy giao diện Windows. Asianux muốn hấp dẫn các dumb Windows 2003 Server admins?. That is counter-productive, once they’ve managed to get around the “Linux” interface, they are still useless upon facing the other, more general Linux distros!.

    Ở trên mình có nêu 3 ý chính, bạn có thể tập trung vào 3 ý đó khi @htr3n được không? Những comment đầu thì lập luận của bạn còn rõ ràng, mấy cái sau mình thì không biết lập luận của bạn là để bảo vệ ý nào của bạn nữa, sorry!

    Mình không rõ mình đã thay đổi ý kiến của mình từ bao giờ: nó vẫn intact từ reply #1.

  29. fnf nói:

    @htr3n:#8 về chuyện support.

    Các chương trình mã nguồn mở có thể tương đối dễ dàng port sang tất cả các *NIX distro khác. Nhưng đáng tiếc là hầu hết các phần mềm quan trọng hiện nay như Photoshop, 3D Studio Max, AutoCAD… đều là closed-source.

    Tất nhiên có các chương trình tương đương của Linux, và nhiều trong số đó mạnh không kém gì các chương trình thương mại (như Blender, Inkscape). Các CT như The GIMP thì chỉ thua kém ở giao diện đồ hoạ, về chức năng thì bản GIMP kế tiếp sau khi dùng GEGL sẽ hi vọng đuổi kịp và vượt được Photoshop.

    Và có một dòng software hiếm khi open-source: games. Vì thế hầu hết các game thương mại đi theo hướng dùng generic installer với static libs, nhưng đó không phải giải pháp hoàn hảo, mặc dù rất phổ biến trên Windows.

    Với các chương trình không phải game, đặc biệt là các chương trình hệ thống: Dùng 1 generic installer là điều không chấp nhận được.

    Giả sử bạn là giám đốc của 1 công ty phần mềm và bạn muốn hỗ trợ Linux (phần mềm này bạn không muốn cung cấp mã nguồn), bạn sẽ làm gì?. Hi vọng tất cả các phần mềm đều là mã nguồn mở khá xa vời, vì rất nhiều trong số đó người ta phải bỏ nhiều triệu $$$ để phát triển, và còn để cạnh tranh với đối thủ nữa.

  30. htr3n nói:

    Mình nghĩ là bạn đánh giá khá vội vã về Oracle certification. Cái này không phải certificate cho cá nhân kiểu CCNA, CCNP, blah blah. Cái này là certification cho một platform, ví dụ như Red-Hat Enterprise Linux có sự support này của Oracle. Cái này rất quan trọng với bất kì môi trường Enterprise nào. Oracle không support Asianux theo kiểu Canonical!

    Nên tách riêng RH và Ubuntu khi nói về Enterprise platform. Dòng RHEL thì có, nhưng Ubuntu thì chưa (chưa chứ không phải là không, nhưng lúc nào thì không xác định rõ) hỗ trợ môi trường Enterprise. Ubuntu Server không dám claim cái này đâu😉 Theo những gì mình biết thì các dòng distro hỗ trợ môi trường Enterprise thực sự là SuSE, RHEL-based (RHEL, CentOS,…) — nhưng không phải tên có từ enterprise là support enterprise😉

    Asianux dựa trên RHEL, chứ không phải đơn thuần dựa trên dòng RH hoặc Fedora Core.

    Một sản phẩm server (như Ubuntu) chưa thể nói đó là sự hỗ trợ môi trường Enterprise😉 Mình cho rằng điểm này lí do quan trọng cho sự ra đời Asianux, nhưng ý kiến của mình và bạn không gặp nhau.

    Về localization, mình cũng không nói là bạn bảo “Ubuntu kém hơn Asianux”, không hiểu bạn suy ra ở đâu :-??

    Ý kiến cá nhân: mình không tin một project cỡ Ubuntu khi không có nguồn support (cỡ như Canonical) mà có thể giữ được giống như hiện tại (chu kì release 6 tháng, chu kì LTS 2 năm, hỗ trợ LTS 3 năm cho desktop và 5 năm cho server, cập nhật software/hardware liên tục).

    Mình không phải là fan của Asianux (là một Ubuntu fan!), và những điểm mình nêu ở trên là thu thập từ trang chính thức của họ và một vài nguồn khác chứ mình cũng không có thông tin gì hơn. Có lẽ thế mà tranh luận sẽ không có điểm dừng. Mình nghĩ là nên dừng ở đây, và mỗi người cứ theo đuổi ý kiến cá nhân. Thực tế và thời gian sẽ công bằng mà🙂

    Dù sao cũng rất cảm ơn bạn về cuộc tranh luận này, nó mở ra cho mình nhiều critical thinking.

  31. fnf nói:

    That was fun🙂 thanks.

    Mình vừa mua 1 cái touchscreen để lắp vào cái Eee PC (vì nó nói có hỗ trợ Linux), nhưng mở đĩa CD ra mới biết cái input module cho X chỉ hỗ trợ RedHat và Fedora bản cũ rích (module của XFree86, phiên bản nào mình cũng không nhớ nữa). Thế là không dùng được trình calibrator đi kèm ;s .

    May mà driver evtouch có sẵn chạy với nó -_- nhưng vẫn phải set các thông số bằng tay (restart X hơn chục lần mới được).

  32. dongthao nói:

    Any way, trả lời cho câu hỏi tại sao Oracle “chống lưng” cho Asianux mà không phải là Red Hat, đó là vì Oracle đã muốn từ lâu có một bản Linux cạnh tranh với Red Hat (động thái đầu tiên, rõ ràng nhất mà ai cũng thấy là Oracle Unbreakable Linux). Trước đây Oracle dự định làm Ubuntu-based, nhưng sau này lại quay ra RH-based, với Asianux, nồi da xáo thịt!

  33. moscow nói:

    Mình nghĩ Htr3n nói đúng.
    Quan điểm của mình cũng thế, mọi người có thể sử dụng bất cứ cái gì phục vụ cho công việc của mình được tốt nhất theo thiên hướng có lợi cho xã hội (dùng mã mở thay cho MS nếu lĩnh vực của bạn có thể).
    Trên Desktop có thể dùng nhiều thứ : Ubuntu/Kubuntu/Xubuntu/Edubuntu, Fedora, Redhat Enterprise Linux, OpenSUSE, Asianux, OpenSolaris, Hacao Linux, ….
    Và Server cũng vậy, có thể dùng : Redhat, Fedora, Debian, Ubuntu Server, Asianux Server, Sun Solaris, …

  34. Pingback: open ssh server « Nmtdhbk’s Blog

  35. 13121992 nói:

    Bạn nào chỉ mình cài đặt và cấu hình các dịch vụ trên linux với. Vd: dns, tftp…

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s