Cách review một Linux distro

Viết bài review về Linux distro không phải là việc thường ngày của tôi, vì tôi không có sở thích sưu tầm distro. Tuy nhiên đã dùng Linux thì hẳn ai cũng có những cảm giác của riêng mình khi sử dụng một distro hay so sánh loại này với loại khác, đó là cái thú vị riêng mà người dùng Windows chẳng thể nào có được. Có thể nói review một Linux distro cũng gần như cảm nhận một bài hát. Trong bài này tôi đưa ra một cách tiếp cận, có thể xem như một nền tảng để giúp chúng ta ai cũng có thể có những bài viết cảm nhận về distro cho riêng mình một cách đầy đủ và khoa học. Ngoài ra dựa vào đó ta cũng có cơ sở để tìm hiểu thêm về các distro.

Một bản review Linux distro nên có những phần sau đây (Đây không phải là một template hoàn chỉnh, tùy theo từng trường hợp cụ thể các bạn có thể bỏ đi vài mục để phù hợp hơn)

1. Mục tiêu của distro

Mô tả mục tiêu ra đời của distro. Ví dụ, distro có thể nhắm đến các máy chủ hay dành riêng cho người dùng truyền thông đa phương tiện.

2. Distro khởi nguồn

Mô tả distro “cha” mà distro này phát triển dựa trên đó. Ví dụ, Ubuntu có “cha” là Debian. Có thể tìm hiểu thêm tại sao lại dựa trên distro này mà không phải là loại khác. Nếu distro ra đời không dựa trên một bản nào khác thì hãy xem xét tại sao lại như vậy. Ngoài ra nếu có những điểm đặc biệt ta cũng nên đi sâu vào, chẳng hạn nếu distro nhắm đến kích thước nhỏ nhất nhưng lại dựa trên bản kernel kích thước lớn nhất.

3. Tác giả

Đề cập đến các tác giả của distro — đó là một cá nhân làm việc tự do hay một cộng đồng khoa học hay tổ chức chính phủ?

4. Cách tiếp cận

Mô tả các phương pháp để có thể lấy được distro đó. Kích thước của distro là bao nhiêu? Có các liên kết mirror cho các vùng lãnh thổ khác nhau không hay là chỉ có đưa ra trên Web site riêng? Tốc độ download là bao nhiêu? Có thể lấy các loại định dạng nào? Có mua được DVD hay CD không? Nó được phát hành thương mại hay miễn phí?

5. Kiến trúc CPU

Liệt kê các kiến trúc CPU được hỗ trợ cho từng phiên bản. Một bản download có hỗ trợ nhiều kiến trúc CPU không? Có hỗ trợ những kiến trúc nào đặc biệt không?

6. Live hay install

Cho biết bản distro có yêu cầu cài đặt trước khi sử dụng đầy đủ không. Hầu hết các distro đều có phiên bản live CD.

7. Hương vị

Liệt kê các “hương vị” của bản phân phối. Ví dụ, có phân ra phiên bản tối thiểu và phiên bản đầy đủ không? Có phiên bản riêng cho những nhóm người dùng khác nhau hay những kiến trúc khác nhau không?

8. Các vấn đề của Live CD

Mô tả cách distro xử lý việc lưu các file trong chế độ live CD. Làm sao để khởi động lại live CD và apply các cấu hình đã lưu trước đó?

9. Cài đặt

Các công cụ và tiến trình cài đặt distro vào đĩa cứng. Cần phải can thiệp thủ công vào bao nhiêu bước? Có cần những kiến thức chuyên sâu gì để cài đặt không? Tài liệu hướng dẫ cài đặt có tốt không? Các hệ thống file nào được hỗ trợ? Có cài đặt 1 hệ thống mặc định không?

10. Ngôn ngữ

Distro hỗ trợ các ngôn ngữ nào? Ngôn ngữ nào là mặc định? Các ngôn ngữ ngoài mặc định có hỗ trợ tốt không? Chẳng hạn, nếu tiếng Anh không phải là mặc định thì các ứng dụng và tài liệu có chuyển sang tiếng Anh khi bạn đổi ngôn ngữ sang tiếng Anh không?

11. Các vấn đề khi khởi động

Đòi hỏi những tham số boot nào và có những tùy chọn boot nào. Distro có dừng lại và đồi user nhập gì vào không hay là khởi động tự động? Để login được vào giao diện desktop thì có cần phải thiết lập gì không?

Việc chỉnh sửa các tham số khởi động có dễ không? Có các phím chức năng để thay đổi độ phân giải hay runlevel mặc định không? Các màn hình lúc khởi động có hướng dẫn kỹ không? Chẳng hạn bạn có cần phải biết trước là gõ “noapci” hay màn hình khởi động có giải thích điều này cũng như tất cả những “cheat code” khác (ít nhất là những tham số tối thiểu cho máy hoạt động được)?

Hệ thống có Splash screen khi khởi động không? Hệ thống có hiển thị các kết quả của quá trình boot không hay hoàn toàn ẩn đi?

12. Các script khởi động

Các script khởi động đi kèm với distro như thế nào? Ngoài startx còn có những script khởi động khác cho mỗi trình quản lý giao diện không? Tìm ra chúng có dễ không (có tài liệu hướng dẫn rõ ràng không)? Có script khởi động cho các dịch vụ như CUPS và firewall không?

13. GUI và CLI

Sau khi khởi động hoàn tất hệ thống có tự động vào giao diện desktop đồ họa không? Phiên bản X nào được sử dụng? Nếu không tự động bật X thì hệ thống làm gì? Có hướng dẫn người dùng cách đăng nhập không?

14. Độ phân giải màn hình

Hệ thống khởi động vào chế độ video mặc định nào nếu vào giao diện X? Hệ thống có tự động tìm ra và sử dụng độ phân giải cao nhất hay tần số quét cao nhất có thể không? Hệ thống có cho chọn lựa chế độ video khi khởi động vào không?

15. Detect phần cứng

Hệ thống tự động detect phần cứng như thế nào? Các thiết bị như card video, card audio, bàn phím, chuột (bánh xe lăn), cổng USB, CD, DVD, modems, card network, máy in, máy scan … nhận driver có đúng không? Nếu bạn cắm thiết bị USB vào hay rút ra, hệ thống có tự thiết lập cho thiết bị hoạt động tốt không? Distro sử dụng kiến trúc sound nào (ALSA, PULSE …)?

16. Mounting

Các ổ đĩa cứng có được mount tự động không? Mount ở chế độ read-only hay read-write. Distro có truy cập được các ổ đĩa không nằm trong định dạng của Linux không?

17. Network

Hệ thống config các thiết bị mạng như thế nào? Có nhận ra được hết các thiết bị không? Hệ thống có cho phép dùng DHCP không? Các bước thiết lập thủ công như thế nào? Có những không cụ nào cho việc quản trị network?

Các card mạng không dây có được thiết lập đúng không? Trong quá trình khởi động, hệ thống có báo là thử thiết lập network và kết quả như thế nào không? Có những công cụ chuyên biệt để quản lý kết nối không dây không?

18. In ấn

Mô tả quá trình thiết lập máy in. CUPS có được bật tự động không? Quá trình thêm một máy in có dễ dàng không? Hệ thống hỗ trợ những máy in nào?

19. Hỗ trợ cho Laptop

Nếu bạn chạy distro trên một laptop, hãy cho biết phần cứng của máy được hỗ trợ như thế nào. Distro có cho phép dùng chế độ sleep hay hibernate cho máy không? Có hỗ trợ bluetooth không? Các phím chức năng làm việc tốt không?

20. Trình quản lý đăng nhập (login manager)

Mô tả trình quản lý đăng nhập được khởi động mặc định. Bạn cũng có thể liệt kê những trình quản lý đăng nhập được cung cấp, nếu có.

21. Trình quản lý cửa sổ (window manager)

Liệt kê những trình quản lý cửa sổ được cung cấp với distro và phiên bản của chúng. Trình quản lý đăng nhập (nếu có) có liệt kê ra các trình quản lý cửa sổ và cho phép người dùng chọn ngoài chương trình mặc định không? Có chương trình quản lý cửa sổ nào đặc biệt không?

(Còn tiếp)

About dongthao

The best things in life, they are free ... (Cry on my shoulder lyric)
This entry was posted in Linux Tutorial and tagged , . Bookmark the permalink.

Có 2 phản hồi tại Cách review một Linux distro

  1. dongthao nói:

    @Nano:
    Không ai cấm bạn muốn khoẻ🙂

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s